Alphense politiek gaat op zoek naar nieuwe coalitie: meer van hetzelfde?
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN – Nu de voorlopige zetelverdeling is bekendgemaakt, kan worden gekeken naar de opties voor de nieuwe coalitie in de gemeenteraad. Een samenwerking tussen de huidige coalitiepartners Nieuw Elan, CDA en D66 ligt voor de hand, maar daarmee is er net geen meerderheid bereikt. Wat zijn de opties en wensen van de partijen?
Nieuw Elan is aan zet. De partij kreeg genoeg stemmen voor acht van de 39 zetels en is daarmee voor de derde keer de grootste in de gemeente. Fractievoorzitter Frans Langerak laat nog niets weten over welke partijen zijn voorkeur hebben bij het vormen van een coalitie. Hij zegt geen partijen uit te sluiten. ‘We zullen bij het rondje met de informateur met iedereen spreken en kijken wat daar uitkomt.’
Ook CDA-fractievoorzitter Jeroen van Gool geeft aan met alle fracties in gesprek te willen gaan. Zijn partij gaat van vijf naar zeven zetels. Volgens hem is het nog te vroeg om te zeggen of ze door willen gaan met de huidige coalitie. Wel wil Van Gool kijken of zij het beleid van de afgelopen vier jaar kunnen continueren en of er partijen zijn die zich daarin kunnen vinden.
Meerderheid zoeken
De vorige coalitie bestond uit Nieuw Elan (8 zetels), CDA (5 zetels), D66 (4 zetels) en VVD (5 zetels): een totaal van 22. De VVD verliet vorig jaar de coalitie na ‘teleurstellende ontwikkelingen’ en ‘een breuk in het vertrouwen’. Een minderheidscoalitie bleef over.
Nu komen Nieuw Elan (8), CDA (7) en D66 (4) waarschijnlijk uit op 19 van de 39 zetels; één tekort voor een meerderheid. Een vierde partij is dus nodig voor een meerderheid. Als zij een coalitie willen met een ruime meerderheid, wordt het voor veel kleine partijen lastig om in de coalitie te komen. Kleine partijen als de SGP (1), ChristenUnie (1), ONS Alphen (1) en de SP (1) hebben met die gedachte een kleine kans om deel te nemen aan de coalitie.
Met een grotere vierde partner aan boord kan een grotere en daarmee stabielere coalitie gevormd worden. Partijen GroenLinks-PvdA (5 zetels), VVD (4 zetels) of Forum voor Democratie (4 zetels) blijven dan over.
'Een brug te ver'
Maurits de Vries, fractievoorzitter van D66, gaf aan ‘gematigd tevreden’ te zijn met vier voorlopige zetels, evenveel als de partij er al had. ‘Wij zullen ons altijd constructief opstellen naar bijna alle samenwerkingen.’
Een samenwerking die De Vries al uitsluit, is die met Forum voor Democratie. ‘Als zij uitgenodigd worden voor coalitieonderhandelingen, dan zullen wij daar niet bij zitten’, vertelt De Vries op de uitslagenavond. Een structurele samenwerking aangaan noemt hij ‘een brug te ver’.
De D66’er vindt dat de standpunten van de partijen te ver uiteenliggen. ‘Daar komen we echt niet uit.’ Incidentele samenwerkingen met de partij kunnen volgens De Vries altijd.
‘Daar hebben we nog niet over nagedacht’
Forum voor Democratie, de partij van Claudia Arnoldus, is sinds deze gemeenteraadsverkiezingen namelijk een partij om rekening mee te houden. De partij kende de grootste groei van alle Alphense fracties en stijgt voorlopig van één naar vier zetels. Qua aantal stemmen werd het de vierde partij van de gemeente.
Of de partij wil meeregeren, weten ze nog niet. ‘Daar hebben we nog niet over nagedacht,’ laat Claudia Arnoldus weten. ‘Dat moeten we echt nog met de fractie overleggen.’
Ondanks dat D66 een samenwerking met Forum al uitsluit, is de FvD’er niet bang dat ze wordt buitengesloten voor de coalitievorming. Arnoldus geeft aan open te staan voor gesprekken. ‘We werken samen met alle partijen die onze standpunten een warm hart toedragen.’
Een afwachtende VVD
VVD-fractievoorzitter Peter van Waaij geeft aan het liefst mee te willen regeren. ‘In principe probeer je in de politiek het programma uit te voeren. Dat lukt het beste in een coalitie. Als ik dat niet zou willen doen, zou ik geen knip voor mijn neus waard zijn.’
Maar de Alphense VVD’ers hebben een zware en onrustige periode van afsplitsingen en ophef achter de rug. Een nieuwe ploeg, onder leiding van Peter van Waaij, moet de rust en het vertrouwen in de partij herstellen. Van Waaij laat weten rustig te willen afwachten of andere partijen een rol voor de VVD in de nieuwe coalitie zien weggelegd.
Gewaardeerd door andere partijen
GroenLinks-PvdA kreeg van de kiezers genoeg stemmen voor vijf zetels. Daarmee is het nu de op twee na grootste partij van de gemeente.
‘We zullen goede gesprekken gaan voeren,’ vertelt fractievoorzitter José Huls. Over haar wensen voor een coalitie waar GroenLinks-PvdA in zit, is ze duidelijk: ‘Ik streef er altijd naar om in een coalitie te gaan. We hebben ons altijd heel constructief opgesteld; ik heb het idee dat dat gewaardeerd wordt door de andere partijen.’