Archeologische vondst in Alphen: Slingerkogel
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN – Bij Nigrum Pullum, het Romeinse castellum in Zwammerdam, is een complete slingerkogel van aardewerk gevonden. Dit soort kogels is ook bij opgravingen van onder meer Romeinse militaire versterkingen in Alphen aan den Rijn en Velsen aangetroffen.
De Zwammerdamse slingerkogel is gemaakt van aardewerk. Dit betekent dat de kogel van klei is gemaakt en daarna is gebakken. Kogels en slingerkogels worden meestal in grotere hoeveelheden gebakken. Soms gaat dat niet goed. Dat weten we omdat in castellum Albaniana, het Alphense castellum op het Rijnplein, een ‘misbaksel’ is gevonden. Een aantal kogels is daar aan elkaar gekleefd en halfbakken uit de grond gekomen.
De slingerkogel van Zwammerdam is 8 centimeter in doorsnede. In Velsen is deze maat ook opgegraven. Soms zijn kogels vrijwel rond, zoals het Zwammerdamse exemplaar, maar vaak zijn ze enigszins langwerpig. Dit soort slingerkogels wordt gebruikt voor een staande katapult, de ballista. Hoe groter de ballista hoe groter en zwaarder de kogels. Een slingerkogel van ongeveer 8 cm weegt ongeveer 500 gram.
De ronde slingerkogel uit Zwammerdam is eigendom van Rijksmuseum van Oudheden Leiden, maar is niet te zien in het museum.