Mogelijk boortorens in Alphen om warmte uit grond te halen, kans op aardbevingen daardoor?

GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN - Verrijzen er in de gemeente Alphen aan den Rijn binnenkort boortorens? Het Rijk heeft de gemeente groen licht gegeven om op zo'n vijfhonderd meter diepte naar aardwarmte te zoeken. Die moet worden gebruikt om Alphense huizen en bedrijven op te warmen. Maar hoe werkt dat precies? En zitten er ook risico's aan dat boren verbonden?

'Het warmtenet is eigenlijk een heel grote cv-installatie. Behalve dan dat niet met een cv-ketel de warmte wordt gemaakt, maar met een duurzame bron', zegt Mariken Stolk, energie-expert van kenniscentrum Milieu Centraal, in De Ochtendshow van Studio Alphen. 'Ergens in de buurt van wijken die op een warmtenet worden aangesloten, staat een grote warmtebron, die al die huizen en eventueel bedrijven van verwarming gaat voorzien.'

Die energiebron is warm water dat diep onder de grond zit. Hoe dieper je komt, hoe heter dat water wordt. En op vijfhonderd meter diepte levert het genoeg warmte om je woonkamer, keuken of werkkamer behaaglijk te maken. Het water wordt via het warmtenet rondgepompt in een woonwijk, waar het via de radiatoren of de vloerverwarming door de huizen stroomt.

Warmtewisselaar in plaats van cv-ketel

Idealiter zou je elke woning voorzien van een individuele warmtepomp; dat is het meest duurzame alternatief voor verwarmen op gas. Maar bestaande woonwijken zijn hier vaak te oud voor en ook niet goed genoeg voor geïsoleerd, en dan is een warmtenet wat Stolk betreft een goed alternatief. Zeker als de woningen dicht op elkaar staan: op die manier gaat er zo min mogelijk warmte verloren.

Om je huis te verwarmen met aardwarmte in plaats van met gas moeten er wel wat aanpassingen worden gedaan. Zo moet je cv plaatsmaken voor een warmtewisselaar. 'Gelukkig kunnen je radiatoren meestal blijven hangen, al is er soms een lagetemperatuurradiator of vloerverwarming nodig om de warmte nog efficiënter in je huis te verdelen.' Alphenaren worden door de gemeente geïnformeerd over de kosten van het warmtenet.

Kans op aardbevingen

Naar aardwarmte boren is niet zonder enig risico. Volgens de stichting Milieu Centraal bestaat er altijd kans op aardbevingen, vervuiling van het grondwater of het onverwacht aanboren van olie of gas. Daarom let het Staatstoezicht op de Mijnen (de onafhankelijke toezichthouder op delfstoffen- en energiewinning in het hele land) goed op of de veiligheidsregels na worden geleefd.

Voor heel Nederland is in kaart gebracht welke gebieden risico lopen bij boringen voor aardwarmte. Het gebied waar Alphen in valt is redelijk veilig, stelt Stolk. 'Dat risico, daar hoeven mensen niet heel erg bang voor te zijn. Over het algemeen zijn er vooral aan de oostkant van Nederland gebieden waar het risico wat groter is.'

Aardwarmte niet genoeg

Helaas zal er waarschijnlijk niet genoeg aardwarmte zijn om alle huizen in Alphen te verwarmen. Waarschijnlijk moet er ook gebruik worden gemaakt van aquathermie, waarbij warmte uit oppervlaktewater zoals rivieren of plassen wordt gewonnen. Ook wind- en zonne-energie zijn mogelijk nodig om de hele woonplaats van het gas af te krijgen.

Om uiteindelijk naar aardwarmte te kunnen boren in Alphen, moeten er nog een hoop onderzoeken worden gedaan en vergunningen worden aangevraagd. De gemeente neemt vier jaar de tijd om een geschikte boorlocatie te vinden, plus een eventuele verlenging van één jaar.

Lees ook: Gemeente wil onderzoeken of aardwarmte kan worden gebruikt voor verwarmen van Alphense huishoudens