Politieke crisis duurt voort: gemeente moet voor straf jaar langer wachten op nieuwe burgemeester

GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN - 'Het is in deze omstandigheden heel moeilijk om verliefd te worden op Alphen aan den Rijn.' Die goedbedoelde maar snoeiharde woorden spreekt Wouter Kolff, commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Hij doelt hiermee op de totaal verstoorde verhoudingen in het Alphens gemeentehuis, dat de afgelopen maanden steeds meer weg heeft van een schip dat stuurloos is en alsmaar verder uit koers vaart.

Dieptepunt is de aangifte van aanranding die voormalig VVD-wethouder Anouk Noordermeer vorige maand heeft gedaan tegen haar toenmalige CDA-collega Relus Breeuwsma. Tel daar gemeentebreed een giftige sfeer van onderling moddergooien en het lekken van vertrouwelijke informatie bij op.

Dat alles heeft Kolff doen besluiten de zoektocht naar een kroonbenoemde burgemeester tijdelijk stop te zetten. De raadsvergadering van dinsdagavond, waarop de profielschets voor die functie zou worden vastgesteld, werd eerst een halfuur uitgesteld en uiteindelijk zelfs helemaal afgelast.

'Gezien de politiek-bestuurlijke omstandigheden en het feit dat informatie die niet bij media had moeten liggen wel daar lag, waarmee dus de vertrouwelijkheid is geschonden, leek het mij verstandig om de vergadering niet door te laten gaan', verklaart Kolff die ingrijpende beslissing.

Gevolg daarvan is dat Alphen - voor straf, zou je kunnen zeggen - een jaar langer moet wachten op de benoeming van een vaste burgemeester. 'Ingrijpend? Klopt, maar er is ook wel wat aan de hand', constateert Kolff, die dinsdagavond met alle fractievoorzitters heeft gesproken.

Of de huidige waarnemend burgemeester Peter Rehwinkel (PvdA) langer door zal gaan, moet nog worden besproken. Prangender op korte termijn is de vraag of wethouder Breeuwsma kan aanblijven zolang er een aangifte tegen hem ligt. De gemeente meldt dat hij zich beraadt over zijn functioneren.

Rehwinkel rept over een 'uiterst precaire' politiek-bestuurlijke situatie, maar wil daar geen toelichting op geven. De partij van Breeuwsma, het CDA, noemt de beschuldiging van aanranding 'ongeloofwaardig' en beticht de VVD ervan het strafrecht in te zetten als politiek middel.

Evenals het CDA vinden coalitiepartners Nieuw Elan en D66 dat Breeuwsma 'gewoon' kan aanblijven terwijl het Openbaar Ministerie een stafrechtelijk onderzoek naar hem doet. 'Al of niet in aangepaste vorm', zegt Nieuw Elan-fractievoorzitter Frans Langerak, zonder toe lichten wat hij daarmee bedoelt.

Ook zijn partij vindt het moeilijk om de aangifte los te zien van 'spanning die de afgelopen weken, maanden of misschien langer in de verhoudingen is geweest'. Tegelijkertijd is hij niet zo stellig als het CDA. 'Een strafrechtelijke aangifte is een zwaar middel, daar moeten we niet lichtvaardig over doen.'

'Politiek heeft andere lading'

Ondanks aanhoudende pogingen is de VVD niet bereikbaar voor commentaar. De meeste oppositiepartijen geven desgevraagd aan dat ze inhoudelijk niet willen ingaan op vragen over de kwestie-Breeuwsma. 'Alphen is gebaat bij rust en stabiliteit', is het enige dat José Huls (GroenLinks) erover kwijt wil.

'Wij moeten een pas op de plaats maken', vindt Filine Verloop (Forum voor Democratie). Peter Versteeg (ONS Alphen) heeft geen bezwaar tegen het aanblijven van Breeuwsma. 'In het bedrijfsleven word je na zoiets op non-actief gesteld. Maar dit is de politiek, hier heeft het een andere lading', stelt hij.

'Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat er op dit moment veel te veel aandacht is voor de verkeerde dingen' - Wouter Kolff, commissaris van de Koning in Zuid-Holland

Langerak: 'We hebben gezien dat er in de persoonlijke relaties barstjes of scheuren zitten. Dat is pijnlijk. Er moeten dringend en snel stappen worden gezet in het helen van relaties. Dat begint met vertrouwen in elkaar en stoppen met mensen over en weer beschuldigen of spelletjes spelen.'

Wat commissaris Kolff betreft, is het zaak dat Alphen politiek-bestuurlijk zo snel mogelijk weer in rustig vaarwater komt. 'Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat er op dit moment veel te veel aandacht is voor de verkeerde dingen', bekritiseert Kolff de voltallige Alphense politiek.

Als onder meer oud-burgemeester van Dordrecht en Veenendaal is de VVD'er al vijftien jaar bestuurlijk actief. Dat lekken in de politiek toch vrij gebruikelijk is, erkent Kolff. 'Maar daarmee is het nog niet goed. En al helemaal niet als je op zoek wil gaan naar een nieuwe burgemeester.'

Hij pleit dan ook vurig voor het naleven van vertrouwelijkheid. 'Het is belangrijk dat potentiële burgemeesters ook echt een goed gevoel krijgen bij de gemeente en - bij wijze van spreken - een beetje verliefd kunnen worden op Alphen aan den Rijn. Dat is in deze omstandigheden wel echt heel moeilijk.'

Tegen een stootje kunnen

Desondanks denkt hij niet dat de huidige sfeer van crisis en onrust kandidaten zal afschrikken om burgemeester te willen worden van de gemeente met meer dan 115.000 inwoners. 'Je moet wel tegen een stootje kunnen. En tegen wat onrustig vaarwater', sluit Kolff af, alvorens hij Alphen weer verlaat.

Lees ook: Procedure voor zoektocht naar nieuwe burgemeester uitgesteld door onrust in Alphense politiek

Lees ook: Opgestapte wethouder Anouk Noordermeer voelde zich ‘vele malen’ onveilig bij andere wethouders

Lees ook: Politieke crisis heeft grote gevolgen: college moet met pet rond, oppositie ruikt bloed