Gemeente krijgt tonnen om vleermuizen te verplaatsen voor isolatie
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN - Provincie Zuid-Holland stelt opnieuw subsidie beschikbaar voor alternatieve vleermuisverblijven in gemeenten als Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop en Kaag en Braassem. De regeling moet voorkomen dat beschermde vleermuizen hun leefgebied verliezen door woningisolatie.
In 2023 stelde het kabinet 54 miljoen beschikbaar om provincies en gemeenten te ondersteunen bij het opstellen van plannen om natuurvriendelijk te kunnen isoleren. Voor het maken van alternatieve verblijfplaatsen voor de beschermde soorten is 8,8 miljoen euro vrijgemaakt. Het restbedrag zit voornamelijk in het opstellen en handhaven van plannen.
Provincie Zuid-Holland stelt nu ook in 2026 subsidie vrij voor de realisatie van alternatieve verblijfplaatsen, deze subsidie is specifiek voor vleermuizen. Het maximale budget hiervoor is 668.941 euro. Hiervan is er 36.117 euro beschikbaar voor gemeente Alphen aan den Rijn, 29.345 euro voor Nieuwkoop en 33.860 euro voor Kaag en Braassem.
Beschermde krakers
De laatste jaren worden in Nederland steeds meer woningen geïsoleerd vanwege de energietransitie en hoge energieprijzen. Bij deze isolatie en ook bij renovatie en sloop verdwijnen vaak kieren, spouwmuren en andere holtes in gebouwen. Juist deze plekken worden gebruikt door bijvoorbeeld vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen als verblijfplaats.
Ook in de omgeving verdwijnen vaak oude bomen en natuurlijke structuren, waardoor vleermuizen niet alleen hun verblijfplaatsen kwijtraken, maar ook delen van hun leefgebied. Tegelijkertijd zijn deze soorten streng beschermd onder de Habitatrichtlijn, waardoor hun verblijfplaatsen niet zomaar mogen verdwijnen.
Omgevingsbrede oplossing
Bij isolatie of verbouwing moest eerst ecologisch onderzoek per individueel gebouw worden gedaan om te kijken of er vleermuizen aanwezig waren. Als dat zo was, moest een vergunning worden aangevraagd en moesten maatregelen worden genomen, zoals het plaatsen van nieuwe verblijfplaatsen. Dit systeem was echter duur en kostte veel tijd, omdat onderzoek vaak alleen in bepaalde seizoenen kon plaatsvinden. Hierdoor liepen veel bouw- en isolatieprojecten vertraging op.
Daarom is er een nieuwe manier bedacht. In plaats van bij elk huis apart te kijken of er vleermuizen zitten, wordt nu voor een hele gemeente tegelijk onderzocht waar vleermuizen leven en wat ze nodig hebben. Daarna wordt er één groot plan gemaakt voor het hele gebied, een zogeheten Soorten Management Plan (SMP). Met dat plan kunnen gemeenten een omgevingsvergunning aanvragen, waarmee zij toestemming krijgen om te isoleren of te bouwen zonder dat elke huiseigenaar apart onderzoek hoeft te laten doen.
Wel moeten de plekken waar vleermuizen wonen die verdwijnen worden vervangen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door vleermuiskasten op te hangen of speciale openingen in gebouwen te maken waar ze kunnen blijven wonen. Hiervoor is dus vanuit de Provincie Zuid-Holland subsidie beschikbaar gesteld.
Wat gebeurt er met de subsidie?
Gemeente Alphen aan den Rijn heeft 2 jaar geleden voor het eerst hiervoor een subsidie van 406.354 euro toegekend gekregen. Deze gold voor de periode vanaf 1 mei 2024 tot het einde van 2025.
De subsidie is uitbesteed aan een ecologisch onderzoek, het laten uitzoeken van geschikte locaties voor verschillende vleermuissoorten en het laten plaatsen van voorzieningen. Het proces van het plaatsen van deze voorzieningen werd door een extern bureau gedaan. Zij hebben, mede op basis van ecologisch onderzoek, gekeken naar geschikte locaties op scholen en gemeentelijk vastgoed.
De stadsecoloog heeft contact opgenomen met de gebouweigenaren en beheerders om hun toestemming te vragen voor het plaatsen van de voorzieningen. Het onderzoek naar locaties en het contact met gebouweigenaren en beheerders heeft de afgelopen maanden plaatsgevonden. De verwachting is dat in het 3e kwartaal van 2026 de voorzieningen geplaatst gaan worden.
Momenteel word beoordeeld of de middelen goed zijn besteed. Zo niet, dan moeten de middelen terug naar het Rijk, meldt de gemeente Alphen.