Archeologische opgraving in Alphen: Dakpan met stempel

GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN – In het Alphense stadshart zijn veel Romeinse dakpannen gevonden. Sommige exemplaren hebben een stempel. Het stempel in deze dakpan verwijst naar het garnizoen van Albaniana: Cohors VI Breucorum.

Zodra er in steen wordt gebouwd, is het veel gemakkelijker om extra gegevens te vinden. Zowel in baksteen als in dakpannen worden vaak stempels gezet. Er staat bijna altijd een naam in. Soms is dit de naam van het legeronderdeel dat de bakstenen of dakpannen heeft besteld. Soms gaat het om de naam van de steenbakkerij waar deze vandaan komen.

Castellum Albaniana is na het jaar 160 in steen gebouwd. Veel van de bakstenen en dakpannen zijn door de inwoners van Alfen hergebruikt voor hun eigen, middeleeuwse, gebouwen. Daarom wordt steen veel minder opgegraven dan je zou verwachten. Naast het Romeinse castellum stond een badhuis. Van dit badhuis is juist wel veel steen opgegraven. Waarschijnlijk omdat op deze plek al vroeg een christelijke kerk is gebouwd, bovenop het Romeinse badhuis.

Het stempel in de dakpan op de foto bestaat uit een paar letters. De betekenis is Cohors VI Breucorum. Dit garnizoen komt uit het Donaugebied en is in ieder geval vanaf de Bataafse Opstand, mogelijk zelfs eerder, in castellum Albaniana gelegerd. We weten dat dit legeronderdeel zelf een kleine steenbakkerij had. We weten ook dat er veel aan gebakken stenen is aangevoerd, onder meer van de steenbakkerijen bij Nijmegen. Wie deze dakpan heeft gebakken, weten we dus niet.