Eigen keuze van burgemeester om na 10 maanden te stoppen in Alphen, opvolger heeft veel ervaring met crisisgemeenten
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN – Peter Rehwinkel heeft zelf de keuze gemaakt om te stoppen als waarnemend burgemeester van de gemeente Alphen aan den Rijn, omdat langer aanblijven niet in zijn toekomstplannen past. Zijn opvolger Erik van Heijningen heeft al ervaring met lastige situaties in crisisgemeenten.
Wouter Kolff, Commissaris van de Koning van de provincie Zuid-Holland, geeft in De Ochtendshow van Studio Alphen toelichting over het vertrek van Rehwinkel en de aanstelling van Van Heijningen.
Wat is daadwerkelijk de reden dat burgemeester Peter Rehwinkel nu toch vertrekt?
‘Hij is in januari al begonnen als waarnemend burgemeester na het vertrek van burgemeester Liesbeth Spies. Hij heeft altijd eigenlijk gezegd dat hij dit tot in het najaar wilde doen. En eigenlijk pas een paar maanden later in mei bleek dat we de procedure om tot een nieuwe burgemeester te komen pas later zouden gaan beginnen, dat het tenminste met een jaar zou worden uitgesteld. Om allerlei redenen die u ook bekend zijn. Het heeft ertoe geleid dat we vlak voor de zomervakantie daar ook nog eens goed met elkaar over hebben gesproken. Hij heeft aangeven: ik had best een beetje langer willen blijven maar nog anderhalf jaar erbij, dat is voor een waarnemerschap wel heel erg veel. En dat past gewoon niet bij zijn persoonlijke toekomstplannen. Dat heeft bij mij ertoe geleid dat ik opnieuw in de waarneming moest voorzien. Ik heb gisteren aangekondigd dat Erik van Heijningen dat zal zijn, die overigens ook zeer ervaren is in het ambt.’
Had u graag gezien dat Rehwinkel was aangebleven in het komende jaar?
‘Peter Rehwinkel is een ervaren burgemeester die echt weet waar hij het over heeft en die ook op verschillende plekken heeft laten zien hoe je op een goede manier burgemeester kunt zijn. Dus ik was blij met zijn aanstelling. Tegelijkertijd zijn de omstandigheden veranderd. Zowel voor hem privé als in de gemeente en dat heeft ertoe geleid dat we met elkaar dit besluit zo hebben genomen. Dus ik ben blij met hem als waarnemer. Maar ik ben ook blij dat als hij vertrekt dat er dan weer een goede andere waarnemer klaar staat.’
‘Als ik vraag iemand of iets voor een jaar wil doen en het wordt misschien wel twee of zelfs tweeënhalf jaar, dan kan ik me voorstellen dat het toch andere omstandigheden zijn waar je met elkaar goed naar moet kijken. Overigens heeft aankomend burgemeester Van Heijningen zeer veel ervaring. Ook als het gaat om omgaan met lastige situaties. Hij is momenteel nog burgemeester in Hoeksche Waard. Dat is een herindelingsgemeente in het zuiden van onze provincie, waar 90.000 inwoners wonen, en een grote herindeling heeft plaatsgevonden. Waar toch ook de nodige onrust is geweest, zowel ambtelijk als rondom de Griffie die de gemeenteraad ondersteunt. Als in de gemeenteraad zelf ook. En een gemeente die in zeven jaar tijd zeven burgemeesters heeft gekend. Daar heeft de heer Van Heijningen in de afgelopen twee jaar toch wel heel veel rust gebracht en de gemeente klaargemaakt voor de toekomst. Aankomende donderdag neemt hij daar definitief afscheid. Dus het kwam ook wel heel mooi uit om het zo in elkaar over te laten lopen. Met een korte pauze van een paar weken daartussen.’
Heeft Erik van Heijningen genoeg ervaring om ook met Alphen aan den Rijn om te gaan?
‘Absoluut, het is iemand die officier voor justitie is geweest in Rotterdam en wethouder is geweest in Dordrecht, ook geen kleine gemeente. Gedeputeerde is geweest in de provincie Zuid-Holland. Sindsdien op vier of vijf plekken waarnemend burgemeester van wat kleinere gemeenten tot ook grotere gemeenten. Dat is bij elkaar wel heel prettig om die ervaring nu te kunnen inzetten in Alphen, waar die ervaring ook denk ik erg gewenst is.’
Is dat ook de opdracht die hij van u meekrijgt?
‘Hij krijgt van mij niet direct een opdracht mee. Hij moet vooral het burgemeesterschap goed vormgeven. Het betekent dat hij burgervader moet zijn op de moeilijke en mooie momenten en er voor de inwoners moet zijn. Dat is altijd het allerbelangrijkste. Maar ook dat hij bijdraagt aan politieke rust. Dat kan nooit alleen van de burgemeester afhangen. Daar hebben we alle politici ook voor nodig en de gemeenteraadsleden moeten daar ook natuurlijk het voortouw in nemen. Mijn indruk is wel dat daar stappen gezet worden. Maar dat we tegelijkertijd er nog niet zijn in Alphen aan de Rijn. En daar gaat hij absoluut aan bijdragen, daar ben ik van overtuigd. Uiteraard ook de taken die je als burgemeester verder hebt op het gebied van openbare orde en veiligheid, en alle andere rollen als voorzitter van gemeenteraad en college. Daar hebben we het uitgebreid over gehad. Hij heeft er zin in en ik denk ook dat hij een burgemeester is die de harde kant als het nodig is en de zachte kant als dat kan heel goed met elkaar kan combineren.’
Door de politieke onrust is de zoektocht naar een kroonbenoemde burgemeester eerder al tot na de gemeenteraadsverkiezingen uitgesteld. Is dat plan dan nog steeds aan de orde na de benoeming van Van Heijningen?
‘Ja, want we hebben met alle commissarissen in Nederland van de twaalf provincies samen met de minister van Binnenlandse Zaken afgesproken dat we tussen de zomer van 2025 en de zomer van 2026 geen procedures opstarten voor kroonbenoemde burgemeesters. Dat heeft allemaal te maken met die gemeenteraadsverkiezingen. Je wil dat die zo zuiver mogelijk kunnen plaatsvinden. En dat de procedure om tot een kroonbenoemde burgemeester te komen, waar de gemeenteraad ook een rol in heeft natuurlijk, niet belast wordt met de politiek die je bij verkiezingen ziet. En andersom ook niet. Dus alle aandacht van de gemeenteraadsleden moet zijn bij die gemeenteraadsverkiezingen en ook bij de coalitievorming die daarna gaat plaatsvinden. Als dat allemaal heeft plaatsgevonden, dan is er ook weer ruimte om zo'n procedure voor een burgemeester op te starten. Dus dat zal rond de zomer van 2026 zijn. Over het algemeen duurt zo'n procedure toch wel een half jaar. En er zijn nog meer gemeenten die ook op dat moment een procedure willen opstarten. Dus we moeten nog even zien hoe dat precies allemaal uitpakt. Maar u kunt er rekening mee houden dat Erik van Heijningen tot in 2027 burgemeester zal zijn in Alphen aan den Rijn.’
‘Een precieze datum is daar nog niet voor te zeggen. Dat hangt ook vanaf hoe straks na de raadsverkiezing zo'n coalitievorming verloopt. Of dat een beetje soepel gaat en dat snel op orde is. Als dat wat langer duurt, dan beginnen we ook weer wat later. En dat heeft ook natuurlijk te maken met of er voldoende stabiliteit en rust is in het gemeentebestuur in de specifieke situatie van Alphen aan den Rijn. Want we hebben natuurlijk niet voor niks dat uitstel gedaan.’
Erik van Heijningen is op dit moment 64 jaar. Klopt het dat hij dan niet tot de opties behoort van een kroonbenoemde burgemeester? Want als hij een eerste periode zou moeten volbrengen dan is hij inmiddels al 70.
‘Ja, inderdaad en 70 is de leeftijdsgrens die geldt voor kroonbenoemde burgemeesters. En Erik van Heijningen is heel vaak burgemeester geweest. Hij heeft veel ervaring, maar is nog nooit kroonbenoemd. Dus hij is echt iemand die graag ingezet wil worden als waarnemer voor een periode van 1 tot 2 jaar. En dat is ook wat hij voor ogen heeft. Dus hij zal ook niet tot de kandidaten behoren die straks solliciteert om blijvend burgemeester te zijn.’
Lees ook: Burgemeester stopt na 10 maanden in Alphen, nieuwe burgemeester bekendgemaakt