Nieuwe burgemeester gemeente Alphen aan den Rijn is ‘een beetje dominant’ en van ‘nou, wat denk je er zelf van?’

19 oktober 2025 om 6.00 uur   ·   Geert van Duin

GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN - Deze week is Erik van Heijningen begonnen als de nieuwe waarnemend burgemeester van de gemeente Alphen aan den Rijn. In een uitgebreid interview stelt hij zichzelf voor, gaat hij in op de huidige problematiek op het gemeentehuis en vertelt hij wat inwoners en ondernemers de komende anderhalf jaar van hem kunnen verwachten.

Wie is Erik van Heijningen?

'Ik ben 64 jaar en getrouwd. Ik heb drie grotere kinderen. Ik houd van sport, ik houd van besturen en ik houd van onder de mensen zijn. In sporttermen gesproken ben ik graag de aanvoerder of de coach.'

U bent geboren in Voorschoten en burgemeester geweest van Bodegraven-Reeuwijk, dus u zult wel het nodige van Alphen weten?

'Als je 64 jaar bent en ruim 41 jaar in het openbaar bestuur werkt, kun je zelfs nog naar de ontstaansgeschiedenis van Alphen kijken. Hoe is dit ooit een gefuseerde gemeente geworden?'

'Ik ben burgemeester van de buurgemeente geweest. Ik ken de bestuurders en ik ken de problematiek. Maar ik kom niet binnen met dat ik alles al weet. Ik kom wel binnen met een dosis bagage die helpt om een goede burgemeester te zijn.'

Welke band heeft u met de acht kernen van de gemeente Alphen aan den Rijn?

'En je hebt buurtschap Groenendijk nog... ik ken ze allemaal. Ik snap enerzijds de stedelijkheid van Alphen en anderzijds ook de dorpse karakters van de omgeving. Ik ken de ontstaansgeschiedenis van Alphen en ik ken een aantal dossiers, want dossiers gaan soms jaren of decennia mee.'

'Ik pretendeer niet dat ik het allemaal weet. Maar met de bestuurlijke ervaring die ik heb, kan ik wel helpen. Dat kan door leiding te geven, door de gemeenteraad te ondersteunen, door de wethouders te ondersteunen en door met heel veel mensen kennis te maken.'

Waarom heeft u 'ja' gezegd om ergens tot in de loop van 2027 burgemeester te worden?

'Ik vind het leuk. Het is de zesde keer dat ik waarnemend burgemeester mag zijn in een gemeente en om zo in korte tijd een toegevoegde waarde te zijn door een beetje 'de interim' te spelen. Maar dat doe ik wel door zo te verbinden dat iedereen voelt: dat is onze burgemeester. Dat kan ik alleen maar dankzij de ervaring die ik inmiddels heb.'

'Als je iedere keer weer op een soort avontuur en ontdekkingstocht mag gaan - en dan nota bene naar een grote gemeente als Alphen met veel mensen en op een mooie plek in de Randstad - dan is dat een uitdaging waar ik graag 'ja' tegen zeg.'

Het is erg onrustig geweest in de Alphense politiek het afgelopen half jaar, hoe kijkt u daar tegenaan?

'Nou ja, ik kom hier natuurlijk niet helemaal blanco binnen. Ik lees weleens wat, ik hoor weleens wat. Maar wat je wel ziet in het algemeen, is dat het alsmaar kleeft aan Alphen aan den Rijn als er een keer een incident is.'

'Er is natuurlijk veel meer. Er gebeuren ook heel veel goede dingen. Er worden heel veel besluiten genomen. Er wordt over de toekomst nagedacht. Het is ook mijn taak als burgemeester om problemen op te lossen. Daar ben ik mij van bewust, maar na drie dagen heb ik de oplossing nog niet voor handen.'

'Die oplossing vinden doe ik altijd door op onderzoek uit te gaan, met mensen te praten en te kijken of we met elkaar een uitweg weten te vinden. Maar we moeten wel met elkaar zorgen dat Alphen aan de slag blijft gaan en dat de sfeer goed is. Ik houd wel van een goede sfeer.'

U hebt ongetwijfeld ook gelezen wat commissaris van de Koning Wouter Kolff heeft gezegd, wat vindt u daarvan?

'Ik ben natuurlijk aangesteld door de commissaris van de Koning. Hij heeft mij de eed, in dit geval de belofte, afgenomen. Daarbij praten wij natuurlijk ook over Alphen. Dat de commissaris zorgen heeft over Alphen, snap ik. Dat heeft hij gedeeld in het openbaar.'

'De commissaris neemt geen blad voor de mond. Dus die bestuurlijke zorgen zijn er. Maar hij weet natuurlijk net als ik ook dat er veel meer is in Alphen. Hij is blij dat er nu een ervaren burgemeester naar Alphen gaat die er ook zin in heeft.'

Wouter Kolff spaarde zijn eigen VVD niet. Hij is VVD'er, u bent ook VVD'er. Hoe kijkt u naar de rol van de Alphense VVD?

'Een burgemeester staat boven de partijen. Ja, de VVD is mijn partij. Maar je kijkt echt altijd naar alle raadsleden. Die zijn mij allemaal even lief. Als raadsleden onderdeel van een probleem zouden zijn, ga ik daarover in gesprek. Maar dat doe ik pas nadat ik mij heb georiënteerd.'

'Als er dossiers op tafel liggen, doen wij dat natuurlijk in de beslotenheid. Want dit soort problemen bespreek je niet in de openbaarheid. Daarmee zal ik bij niemand, net als de commissaris van de Koning, een blad voor de mond nemen.'

Hoe staan de verhoudingen binnen en tussen de gemeenteraad en ook het college er volgens u voor op dit moment?

'Het is opvallend wat voor warm welkom ik heb gekregen. Zo voel ik dat. Ik vind het echt een grote stimulans om deze rol als burgemeester aan te nemen. Ik zie in deze korte tijd dat ik er ben ook gewoon heel veel goeds.'

'Ik voel ook aan de bestuurders in het college van burgemeester en wethouders en in de gemeenteraad dat ze hun verantwoordelijkheid nemen. Dat ze ook willen dat Alphen goed bekend staat, dat ze ook graag zien dat problemen worden opgelost en dat ik daar een bijdrage aan kan leveren. Dat zien ze ook.'

'Dus ja, laten we vooral ook optimistisch zijn: problemen oplossen die er zijn, maar ook al die uitdagingen erbij pakken waar heel hard aan wordt gewerkt.'

U zei het al, u heeft al heel wat ervaring als waarnemend burgemeester: welke rol wilt u gaan spelen de komende maanden en na de verkiezingen?

'Ten eerste ben ik gewoon de burgemeester. Ik heb de wettelijke verantwoordelijkheid voor openbare orde en veiligheid. Ik heb tegen de gemeenteraad en commissaris van de Koning gezegd: ik ben beschikbaar zolang u mij nodig heeft. Ik commiteer mij.'

'Ik ben met mijn leeftijd en met mijn sportieve karakter een soort coach of captain die misschien soms een beetje dominant is. Van: 'jongens en meisjes, nu gaan we aan de slag' tot 'nou, wat denk je er nou zelf van?'.'

'Ik wil mensen zelf laten nadenken over hoe we verder kunnen. Ik ben ervan overtuigd dat met een kleine bijdrage van mij er gewoon weer goede dingen gaan gebeuren.'

U gebruikt zelf al het voorbeeld van een coach. De commissaris van de Koning zei ook: u bent een echte burgervader, maar u kunt ook stevig optreden als dat moet. Wat kunnen wij daarvan verwachten?

'Ja, dat klinkt bijna dreigend. Wat kunnen we van hem verwachten? Ja, ik houd van openbare orde en veiligheid. In het Engels heet dat dan law and order. En niet rigide.'

'Ik snap dat de jeugd op straat een plekje wil hebben om te praten. Maar als er iets echt uit de hand loopt, dan ga ik daar kort op zitten samen met politie en boa's. Maar ik ben ook degene die het gesprek altijd bevorderd. Want als er ergens een probleem is, wil ik weten: hoe komt dat dan?'

'Want je kunt wel rücksichtslos overal de politie op afsturen, maar er zit vaak iets achter. Dus openbare orde hangt samen met veiligheid, jeugdzorg en activiteiten voor de jeugd. Soms is het ook armoede dat een rol kan spelen.'

'Dus ik ben wel degene die het in een wat groter geheel probeert te zien en zo iedereen erbij wil betrekken. Maar als men op straat echt de boel gaat lopen verzieken, dan sta ik gewoon kort voor de kooi.'

Welke opdrachten heeft u meegekregen van de commissaris van de Koning voor de komende anderhalf jaar?

'Geen. Kijk, de commissaris weet dat ik een ervaren bestuurder ben. Hij weet dat ik niet in zeven sloten tegelijk loop. Hij kent mijn achtergrond en hij vraagt mij met mijn ervaring om goed op te passen samen met anderen. Maar niet een specifieke opdracht dat ik het zo moet doen.'

Als we het dan hebben over de inhoud, welke dossiers en thema's hebben wat u betreft de voorkeur of de grootste prioriteit in de komende anderhalf jaar?

'Voor een burgemeester geldt dat de openbare orde en veiligheid prioriteit nummer één, twee en drie is. Openbare orde is de straat. Maar ook dat de brandweer goed functioneert. Dan zit je in allerlei vergaderingen over de brandweer met andere burgemeesters. Daar ga ik gewoon actief mijn rol in vervullen. En natuurlijk ga ik samenwerken met boa's en met jeugd- en jongerenwerkers.'

'Veiligheid is iets wat een bredere context kent. Een burgemeester doet heel veel achter de schermen als hij zijn werk goed doet. Door advies te geven, door te coachen. En een burgemeester doet zijn werk niet goed door te zeggen: "Geef mij dat dossier maar, geef mij dat ook maar". Want de wethouders moeten gewoon hun positie kunnen nemen.'

'En een burgemeester die het werk in mijn ogen goed doet, en zo probeer ik te zijn, is de coach. Die het team nog beter laat functioneren dan wanneer iedereen op zichzelf opereert. En je weet het in de sport: als één speler niet lekker in het team zit, op het veld staat of in het water ligt bij het waterpolo, dan presteer je niet optimaal. Dus ja, ik houd van presteren en stimulans in het team brengen. Dat zal mijn rol zeker zijn.'

Maar er zijn dossiers als jeugdzorg en woningbouw waar nog een hoop aan gedaan moet worden...

'Ik ben in het verleden wethouder geweest in Dordrecht en gedeputeerde in de provincie Zuid-Holland. Dan heb je je eigen dossiers, je portefeuilles zoals dat heet. Hier zitten ook wethouders met portefeuilles. Dat zijn hele verstandige mensen met ook heel veel ervaring. En een burgemeester doet het werk niet goed door te zeggen het dossier aan mij te geven. Dan pak je iets af. Dat is mijn rol en mijn verantwoordelijkheid niet.'

'Je kunt wel meedenken. Je kunt er wel voor zorgen dat het college van burgemeester en wethouders-team samen naar een heel ingewikkeld probleem kijkt. Als je het hebt over woningbouw, heb je het ook vaak over ruimtelijke ordening of over verkeer. Dus mijn rol is niet: geef mij dat dossier maar. Mijn rol is: wij gaan samen het gesprek aan en samen nadenken over wat nodig is om samen besluiten te nemen. Als aanvoerder heb ik daar een rol in.'

Alphen heeft 115.000 inwoners en zo'n 13.000 bedrijven inclusief ZZP'ers, wat kunnen zij van u gaan verwachten?

'Een burgemeester die er staat, die zijn werk doet, die toegankelijk is en die graag op bezoek gaat. Maar niet een burgemeester die niet de hele organisatie om zich heen verzamelt om iedereen maar kennis te laten maken met Erik. Ik ga aan het werk en ik ga gedoseerd op bezoek.'

'Ik ga in de komende tijd graag die gesprekken aan. Wij waren dinsdag al bij een bedrijf op werkbezoek als college. Ik ga ook graag de buurt in, ik ga graag de dorpen in.'

'Straks zijn er verkiezingen en dan ga ik de stembureaus langs. Dus ik ben wel iemand die van zichzelf graag naar buiten gaat. Je moet mij niet vijf dagen lang opsluiten in een kantoor. Dat is niet goed voor me.'

Vanwege uw leeftijd zult u niet opgaan om de kroonbenoemde burgemeester te worden, dus over anderhalf jaar - of hoe lang het ook mag duren - dan stopt het: wanneer is uw periode wat u betreft geslaagd?

'Ja, dat is een heel lastige. Als iedereen zegt: het voelde als onze burgemeester. Dat is echt wel de opgave die ik heb. Ik wil heel snel verbinding maken en laten zien: hij is écht onze burgemeester en hij wil het ook, echt een burgemeester die zich verbindt met hart en ziel.'

'Maar ook als er niet meer over problemen wordt gesproken, maar over uitdagingen die wij met elkaar hebben. Dat er een sfeer is in het hele gemeentebestuur en in de samenleving van: wij zijn trots op Alphen aan den Rijn, trots op deze regio en de kansen die wij zien.'

'Dan denk ik: als er zo zou worden gesproken en Erik van Heijningen heeft daar een bijdrage aan geleverd, dan denk ik dat ik mijn werk goed heb gedaan.'