Onvrede onder kleine ondernemers over zero-emissiezone: ‘Slaat als tang op varken’
ALPHEN AAN DEN RIJN - 'Wat nu gepresenteerd wordt, slaat als een tang op een varken.' Eric Schutrup windt er geen doekjes om. Net als veel andere kleine ondernemers wordt hij fors geraakt door het plan voor een zero-emissiezone in zijn woonplaats. Hij vreest voor de gevolgen ervan.
Alphen aan den Rijn wil vervuilende bedrijfswagens vanaf 1 juli 2026 weren uit de binnenstad. Elders in de regio gaan Den Haag, Leiden, Delft en Gouda deze jaarwisseling al een zogenoemde zero-emissiezone invoeren. Het belangrijkste verschil: Alphen beperkt zich niet alleen tot het stadshart.
Behalve het centrum wordt een aanzienlijk deel van de stad gebombardeerd tot uitstootvrij gebied voor bedrijven, organisaties en verenigingen. Vooral bij zzp'ers komt dit hard aan, aangezien zij ook in Alphen wonen. 'Als dit plan doorgaat, heb ik een probleem', stelt Björn Walison (34) onomwonden.
Als eigenaar van een eenmanszaak in grote verbouwingen, staat zijn bestelbusje nu nog aan huis geparkeerd. Over anderhalf jaar valt dat onder de zero-emissiezone. 'De gemeente verplicht mij dadelijk om een elektrische bus te kopen. Voor dat kleine stukje om uit het centrum te rijden? Pure onzin.'
Een maand geleden is hij een Facebook-groep gestart voor ondernemers die tegen de zero-emissiezone zijn. Inmiddels zijn er al meer dan 130 gelijkgestemden lid. 'Mensen raken hun pensioen kwijt, omdat de gemeente zo graag het braafste jongetje van de klas wil zijn. Ik vind het dieptriest.'
Tonnen weggooien
Zzp'ers voelen zich met hun rug tegen de muur gezet. Dat geldt ook voor Eric Schutrup (56), eigenaar van een kleine transportonderneming. Hij heeft drie verschillende formaten bedrijfsauto's - één vrachtwagen en twee bestelbusjes - op een beveiligde parkeerplek in de toekomstige zero-emissiezone.
Moet hij die vervangen voor elektrische voertuigen, dan vergt dat een investering van enkele tonnen. 'Over een paar jaar is wat ik nu aanschaf niks meer waard, omdat elektrische auto's over vijf jaar totaal anders zijn dan de huidige. Moet ik nu gewoon een paar ton weggooien?' vraagt hij zich hardop af.
Wat hij voornamelijk 'hoogst verbazingwekkend' vindt, is dat het plan door de gemeente wordt opgelegd. Schutrup zegt dat hij ook graag schoon wil rijden, maar volgens hem zijn de mogelijkheden daarvoor 'heel erg beperkt'. En geld om volledig over te gaan op elektrisch vervoer, heeft hij niet.
Hij overweegt zijn wagens voortaan buiten de zero-emissiezone te parkeren. 'Ik wil mijn werk gewoon kunnen blijven doen', benadrukt Schutrup. 'Ik ben heel flexibel naar mijn klanten, daar zal ik echt in geremd worden. En op een gegeven moment is het ook gewoon einde verhaal.'
'Dat bedrijven zullen omvallen door deze maatregel, gaat niet gebeuren' - wethouder Gert van den Ham
Zo'n vaart zal het niet lopen, bezweert verantwoordelijk wethouder Gert van den Ham (D66). Hij wijst op de mogelijkheid om ontheffingen aan te vragen en logistieke adviseurs in te schakelen. 'Dat bedrijven, hoe klein ook, zullen omvallen door deze maatregel, gaat niet gebeuren', belooft hij plechtig.
'Op een moment dat het economisch écht niet kan en dat een bedrijf in het voortbestaan wordt bedreigd, zou ik bij wijze van spreken een hardheidsclausule (optie om af te wijken van wetgeving, red.) kunnen hanteren en deze mensen wat respijt kunnen geven', voegt de wethouder eraan toe.
Van den Ham spreekt met klem tegen dat Alphen 'het braafste jongetje van de klas' wil zijn, door het uitstootvrije gebied op te rekken tot buiten het stadshart. Wel geeft hij aan de komende anderhalf jaar te gebruiken om de nodige voorbereidingen te treffen.
De wethouder erkent dat er nog onvoldoende laadvoorzieningen zijn in de gemeente. Desondanks houdt hij vol: de zero-emissiezone gaat sowieso van start op 1 juli 2026. 'We willen een gezonde leefomgeving nalaten aan de volgende generaties. Dat hoor ik gelukkig ook veel ondernemers zeggen.'
Inwoners en ondernemers kunnen tot woensdag 18 december een zienswijze indienen op het verkeersplan. Ondernemersvereniging VOA is van plan om zo'n schriftelijke reactie te geven, kondigt voorzitter Elles in 't Veld alvast aan.
'Wij maken ons voornamelijk zorgen over de grootte van die zero-emissiezone', verklaart ze. 'We merken dat ondernemers angst en zorgen hebben, daar moet goed naar gekeken worden. Een kleinere zone zou al helpen. Dat raakt veel minder ondernemers, zeker kleinere.'
In 't Veld noemt het 'niet handig' dat de VOA vooraf geen stem heeft gehad in de besluitvorming. Tegelijkertijd is er volgens haar geen weg meer terug. 'We moeten ook vooruit. Er is meer mogelijk dan iedereen denkt, maar we moeten kijken of het geplande tijdstip en de manier waarop realistisch zijn.'
Zelfstandig bouwondernemer Björn Walison is in elk geval absoluut niet van zins om over te gaan op elektrisch rijden. 'Stel, iemand belt met spoed en mijn accu is leeg. Moet ik dan zeggen: wacht even een uurtje, dan kom ik? Dat werkt voor mij totaal niet', legt hij uit.
Boete geven
'Mensen zullen weleens denken: wat verdien je een hoop geld als zzp'er en wat heb je het druk. Maar we werken er hard voor. En als ik een paar slechte maanden heb, moet ik ook een klein buffertje hebben. Als ik nu 60.000 euro moet gaan investeren, heb ik niks meer.'
Walison hoopt dan ook dat het plan voor een zero-emissiezone alsnog van tafel verdwijnt. Daarom richt hij zich tot de gemeente Alphen, die in zijn ogen ondernemers in de kou zet. 'Waar zijn we mee bezig? Ga je al die mensen dan een boete geven? Het is niet haalbaar, stop ermee.'
Lees ook: Tijdelijke inzet dieselbussen Qbuzz, ondanks toekomstige zero emissie-zone