Windturbines roepen weerstand op bij omwonenden, dat blijkt uit de hoorzitting over voorkeurslocaties
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN – Tijdens het participatieproject over wáár windturbines kunnen komen, blijkt al dat er vooral veel tegenstanders van plaatsing in het Groene Hart zijn. De Alphense gemeenteraad wilde daarom een hoorzitting. Deze is dinsdagavond 24 juni gehouden tijdens een raadscommissievergadering.
Windturbines roepen weerstand op en een heleboel emoties. Voorzitter Ernst-Jan Straver leidt alleen al daarom de hoorzitting hierover met strakke hand. Dat levert hem in ieder geval een compliment op van een van de insprekers. Het resulteert in een hoorzitting die op tijd werd afgesloten en waarin iedereen zijn of haar zegje kon doen.
Er is door gemeente Alphen aan den Rijn in de afgelopen periode met inwoners gesproken over wáár hoge windturbines mogen komen. Dit omdat provincie Zuid-Holland heeft gemeld zelf locaties aan te wijzen als de gemeenten niet met een voorstel komen. Uit de participatie onder inwoners zijn uiteindelijk twee locaties gekomen die volgens de gemeente kunnen worden onderzocht. Deze lijken de minste weerstand op te roepen: Polder Steekt (nabij N11) en de rand van het Bentwoud.
Steekt al in 2012 afgekeurd als locatie
De beoogde plek voor windturbines in Polder Steekt is langs de N11 in de omgeving van het Alpherium, de Alphense containerterminal. Deze locatie is volgens Hans van Hoogeveen, medeoprichter van bewonersvereniging Onder de Hefbrug, al in 2012 afgekeurd door de Statenleden van provincie Zuid-Holland. Er zijn veel argumenten: ‘Er is geen draagvlak. De afstand van de turbines tot de woningen is minder dan 500 meter. Trek- en weidevogels worden ernstig gestoord. Het uitzicht wordt verpest. De slagschaduw is hinderlijk. Het lage gebrom veroorzaak gezondheidsproblemen.’ En, zegt Hoogeveen ook nog: ‘De Maasvlakte is meer geschikt voor windturbines dan het Groene Hart.’
Netcongestie
Hoogeveen wordt bijgevallen door Alice Vos, namens bewoners van Zwammerdam. Zij voegt toe dat ‘er belangenverstrengelingen zijn van mensen die elkaar de windturbinebal toespelen, een clubje onder de schuilmantel groen’. Ook meldt Vos: ‘Ik verbaas me als ik over het strand wandel dat de windturbines in de Noordzee vaak niet in gebruik zijn.’
Een interessante invalshoek komt van Diana Britting, namens inwoners van de Steekterweg: ‘Andere gemeenten hebben gewoon geweigerd om locaties te geven en om windturbines te plaatsen, bijvoorbeeld Bunschoten en Ermelo.’ Een ander aspect dat Britting inbrengt, is dat Liander meer energie helemaal niet kan verwerken door de netcongestie die de komende jaren niet wordt opgelost.
Gasleiding tussen het spoor en de N11
Nu ligt er ook een gasleiding tussen de spoorlijn Leiden-Utrecht en de snelweg N11. Deze leiding is bij elk groter project een uitdaging. Zo kan bijvoorbeeld het elektriciteitsstation Barrepolder niet ‘aan de overkant’ worden geplaatst door deze leiding. Ook voor windturbines langs Polder Steekt is de gasleiding een obstakel. Volgens een van de insprekers is het een ‘nationale ramp’ als een turbine op het tracé van de hogedruk gasleiding valt.
Rand van het Bentwoud
Windturbines aan de rand van het Bentwoud krijgen net zo min de handen op elkaar als in Polder Steekt. Yennifer Potman vraagt: ‘Waarom niet bij industrieterreinen?’ Verschillende insprekers vragen aandacht voor de vele trek- en weidevogels. Zo meldt Niels Siersema, werkzaam bij een groot bouwbedrijf dat windturbines plaatst: ‘In het Bentwoud komen veel roofvogels voor, onder meer haviken en uilen. Elke windturbine doodt 75 vogels per jaar. En, iedereen houdt rekening met groen, behalve nu het om windturbines gaat.’
Deze laatste stelling wordt bevestigd door Hans Geerling, bewoner van de Hoogeveenseweg: ‘Ooit vroeg ik een vergunning voor een kleine schuilstal voor paarden in de wei. Dat mocht niet vanwege het aanzicht van het Groene Hart. En nu kunnen windturbines hier wel? Je kunt toch niet ‘ja’ zeggen tegen windturbines en ‘nee’ tegen een schuilstalletje?’
Schadelijke stoffen
Verschillende insprekers wijzen op het vrijkomen van schadelijke stoffen door erosie van de wieken van windturbines. Dit gebeurt als de wieken normaal worden gebruikt. Het gaat onder meer om Bisefenol A (BPA).
Volgens recent onderzoek, genoemd door Helpdesk Wind op Land en door NedZero, is de hoeveelheid BPA die door windturbines in het milieu terecht komt echter verwaarloosbaar en daarom niet schadelijk. Ook Factcheck Nederland meldt dat er geen bewijs voor schadelijke gevolgen is, ondanks meldingen via social media. Er is in 2024 onderzoek gedaan door Witteveen + Bos en door Royal Haskoning DHV.
Mening van organisaties
Energiek Alphen aan den Rijn, TurbulenT en LTO Groene Hart hebben ook een mening over de plaatsing van windturbines in gemeente Alphen aan den Rijn. LTO Groene Hart wijst op de zonnebrief van de overheden waarin zonne-energie op landbouw- en natuurgronden wordt verboden. Daarom steunt LTO de onderzoeken naar windturbines in de voorkeursgebieden.
‘Richt u vooral ook op gebieden waar al initiatief ontstaat, daar is de kans op realisatie het grootst’, zegt Paul Verkleij.
TurbulenT is per definitie tegen de plaatsing van windturbines bij woningen. Deze organisatie wijst via verschillende insprekers op de landelijke doelen voor duurzame energie: ‘De doelstelling voor 2030 hebben we al gehaald. Voor de doelen tot 2050 zijn de plannen van de Tweede Kamer voor drie of vier kerncentrales voldoende.’ Ook wijst TurbulenT op het ‘niet bestaan’ van een norm, overigens wijzen ook andere sprekers hierop. ‘Een geluidsnorm en een norm voor slagschaduw ontbreekt. Er zijn enkel twee voorstellen in de Tweede Kamer voor de afstand tot woningen.‘
Energiek Alphen aan den Rijn zet zich vooral in voor energiebeperking. Maar zij heeft ook een mening over de plaatsing van windturbines: ‘Overlast voor bewoners en natuur moet zoveel mogelijk worden beperkt.’ Energiek Alphen wil vooral energiegemeenschappen, waarbij in de lokale energiebehoefte wordt voorzien, aldus Ferd Schelleman. De kern van het probleem is volgens Energiek Alphen echter: ‘Zelfs met kerncentrales en maximaal wind op zee komen we er niet.’
Commissievergadering
Er waren negentien insprekers waarvan de meesten hun tekst ook schriftelijk hebben ingeleverd. De complete teksten zijn terug te lezen op de gemeentelijke website. Hier kan ook de hoorzitting worden teruggeluisterd. De Alphense politiek praat over de voorkeurslocaties voor windturbines en zonnevelden op donderdagavond 3 juli tijdens een raadscommissievergadering Ruimtelijk en economisch Domein.