Bewoners Valeriusplein lopen al weken rond in de asbest, velen weten van niets: ‘Ik vind het schofterig’
ALPHEN AAN DEN RIJN – Bewoners van honderd appartementen aan het Valeriusplein in Alphen aan den Rijn hebben enkele dagen tot maanden tussen de asbest gelopen. De asbest zou zijn vrijgekomen tijdens werkzaamheden aan ramen en kozijnen aan de trappenhallen. Drie weken nadat er asbest is aangetroffen, zijn veel inwoners nog niet op de hoogte en liggen er nog steeds resten van de werkzaamheden in de trappenhallen. ‘Het risico wordt elke keer groter', vertelt een bezorgde inwoner.
Afgelopen februari begonnen de bouwvakkers aan het vervangen van de ramen en kozijnen in het flatgebouw van tien hoog om de brandveiligheid te verbeteren. Pas in april, toen de bouwvakkers inmiddels al waren begonnen aan het vijfde trappenhuis, werd het duidelijk dat er asbest aanwezig was.
Dit kwam naar voren na onderzoek van de Omgevingsdienst Midden-Holland, een overheidsdienst die verantwoordelijk is voor het toezicht op het gebruik en de verwijdering van asbest. Het onderzoek werd gedaan nadat een oplettende inwoner zich afvroeg of er mogelijk asbest vrijkwam bij de werkzaamheden.
Uit testuitslagen van de omgevingsdienst, later bevestigd door een tweede partij, blijkt dat er asbest in de kit zit die bij de ramen en kozijnen zat. Na deze uitkomst werd besloten om op 22 april de werkzaamheden stil te leggen.
Alles achtergelaten
Twee dagen later, op 24 april, laat een bewoner van de flat zien hoe het trappenhuis erbij ligt. Bij de ramen en kozijnen, die net naast de deuren van de appartementen zijn, liggen duidelijk nog latjes en brokstukken, achtergelaten door de bouwvakkers. Ook ligt er hier en daar een laagje stof, afkomstig van de werkzaamheden. Het is duidelijk te zien dat de bouwresten inmiddels verder door het pand zijn verspreid: op de trappen liggen brokstukken, en ook op een aantal deurmatten ligt stof en kleine brokstukjes.
‘Iedereen loopt nog door de trappenhallen waar de asbest ligt’, vertelt de inwoner, die zijn naam liever niet in de publiciteit wil hebben. ‘Je kan het met je schoenen of je kinderwagen mee naar binnen je huis in lopen. Je verspreidt het alleen maar verder. Het risico wordt elke keer groter.’
'Niet handig'
Er zijn meerdere vormen van asbesthoudend materiaal. In dit geval gaat het om kit waar zogenoemde hechtgebonden asbest in zit. Normaal gesproken levert deze vorm niet snel gevaar of gezondheidsrisico’s op omdat het goed vast in het materiaal zit.
‘Het komt pas vrij op het moment dat je het gaat bewerken', vertelt Jaco Beijer van asbestverwijderaar AAZ Advies en Projecten. 'Dan is er mogelijkheid op verspreiding.' Grove bewerking van asbesthoudende kit noemt hij 'niet handig'.
En het grof bewerken van de asbesthoudende kit lijkt wel het geval te zijn. Hans Remmerswaal, voorzitter van Huurdersvereniging Valeriusplein, vertelt dat de bouwvakkers in de kozijnen hebben gewerkt met slijpmachines. ‘Door het slijpen is het waarschijnlijk losgekomen’, vertelt hij.
In de kozijnen is duidelijk te zien hoe er met gereedschap door het hout is gegaan. ‘Dat had niet de bedoeling moeten zijn’, zegt Beijer over het grove bewerken.
‘Er wonen ook veel kinderen in de flat. Dit kan je niet maken’ – Een anonieme inwoner
Als asbest loskomt, is het mogelijk dat bewoners het inademen, wat kans geeft op ernstige gezondheidsrisico’s. Zo kan iemand tientallen jaren later asbestkanker of asbestose krijgen. En hoe meer asbestvezels er worden ingeademd, hoe groter de kans is dat iemand later ziek wordt. ‘Er wonen ook veel kinderen in de flat. Dit kan je niet maken’, reageert de flatbewoner die niet bij naam genoemd wil worden. ‘Ik vind het schofterig.’
Het zou weliswaar gaan om kit met een laag percentage aan asbest. Uit het onderzoek van Omgevingsdienst Midden-Holland zou het gaan om tussen de 0,1 en 2 procent hechtgebonden asbest van het soort Chrysotiel. ‘De hoeveelheid is natuurlijk zeer gering’, vertelt Remmerswaal. ‘Maar goed, asbest is asbest.’
De omgevingsdienst, die het gebied eventueel kan afsluiten, heeft de keuze gemaakt dit niet te doen. ‘Bij het afsluiten van het trappenhuis en de liften is vluchten bij een calamiteit niet meer mogelijk’, reageert de afdeling communicatie. ‘Om die reden zijn deze ruimtes, gelet op het risicoprofiel, niet afgesloten.’
Geen controle
De omgevingsdienst stelt dat de kit in hechtgebonden vorm is en geen gevaar vormt voor de volksgezondheid. Of er specifiek onderzoek is gedaan naar of de asbest uit deze vorm is vrijgekomen door een grove manier van bewerken, beantwoordt de omgevingsdienst niet.
Van Santen, het bedrijf dat het tweede onderzoek na de ontdekking heeft gedaan, wil ook niks kwijt over de resultaten van hun onderzoek. ‘We verwijzen je daarvoor naar de omgevingsdienst’, laat een medewerker weten.
Op de website van asbestverwijderingsbedrijf Van Santen valt te lezen dat ‘wanneer hechtgebonden asbest beschadigd raakt, er asbestvezels kunnen vrijkomen en ingeademd worden. Het is daarom van cruciaal belang om voorzichtig om te gaan met materialen die mogelijk hechtgebonden asbest bevatten.’
Ondanks dat al drie weken bekend is dat er losse asbest in de flat ligt, ligt er volgens Remmerswaal in vier van de vijf portieken nog steeds stof en resten van de werkzaamheden. De omgevingsdienst laat weten dat zij ‘op basis van de analyse van de stof en het verspreidingsgebied’ beide wooncomplexen heeft gereinigd. Remmerswaal ontkent dit.
‘Een apart bedrijf heeft de portiek waar de asbest ontdekt is schoongemaakt’, vertelt hij. Maar in het andere wooncomplex, waar nog vier portieken met in totaal tachtig appartementen zijn, zou dat niet zijn gebeurd. In sommige van die flats zou er sinds februari en maart dus mogelijk al asbest zwerven.
Niet geïnformeerd
Inwoners van de flats hebben sinds de ontdekking nog geen bericht over de asbest ontvangen. Gebruikelijk is dat de Vereniging Van Eigenaren – voor Valeriusplein in beheer van Totaal VVE – of de eigenaar van het complex – vastgoedbelegger Eres – de inwoners inlicht. Dit is volgens Remmerswaal al die tijd nog niet gebeurd.
‘Nog steeds weten veel mensen het niet’, vertelt Remmerswaal. Door de onwetendheid nemen veel inwoners nog gewoon de trap waar de resten liggen.
Ook dat er niet geïnformeerd is, is ongebruikelijk. ‘Normaal doe je wel een briefje door de deur’, vertelt Beijer. ‘Het is netjes als je de mensen informeert.’
Twijfels en irritaties
Naast de asbest geven inwoners aan last te hebben van slechte schoonmaak, hoge kosten en slecht onderhoud en service. Inwoonster Lenette Preussner geeft aan klaar te zijn met de problemen in de flat. ‘Ik kan er een boek over schrijven’, vertelt ze.
‘Mogen we hier blijven wonen? Dat wil ik toch wel eens weten?’ – Inwoonster Lenette Preussner.
Lenette is dan ook niet blij met de melding van asbest. Wat haar vooral irriteert, is de gevolgen die het bericht heeft. ‘Als ik begrijp dat het nog geen één procent is.’ Ze noemt de gedeelde ruimte van het wooncomplex ‘een zwijnenstal’, die nu niet mag worden schoongemaakt.
‘Waarom wordt er niet schoongemaakt? Mogen wij hier dan wel doorheen? Wonen wij hier nog wel veilig? Dat soort dingen gaan we ons afvragen’, aldus de bewoonster. ‘Het slaat nergens op.’
Remmerswaal laat weten dat hij denkt dat er snel een besluit wordt genomen door de eigenaar en de omgevingsdienst over hoe ze verder met de situatie moeten omgaan.