Gang van zaken rond zero-emissiezone: politiek gekonkel, paniekvoetbal, een middelvinger of een noodzakelijk onderzoek?
ALPHEN AAN DEN RIJN – De Zero-emissiezone (ZE-zone) in Alphen-stad houdt de gemoederen bezig. Wethouder Gert van den Ham (duurzaamheid) verduidelijkt zijn toezeggingen voor later invoeren en verkleinen van de zone: ‘De ingangsdatum verschuift naar 1 januari 2027. Een onderzoek moet duidelijk maken waar de exacte grenzen van de kleinere zone kunnen komen te liggen.’
Wat is er aan de hand? Tijdens het in ontvangst nemen van een petitie van Ronald Steenkist tegen invoeren van een ZE-zone op donderdag 22 mei, doet de wethouder een aantal toezeggingen. De toezegging om de invoerdatum op te schuiven van 1 juli 2026 naar 1 januari 2027 is duidelijk en klopt ook met een brief aan de gemeenteraad. Het verkleinen van de ZE-zone is onduidelijk. De mondelinge toezegging is dat de zone aanzienlijk kleiner wordt. In de brief naar de raad staat echter dat het gaat om een onderzoek.
Om een ZE-zone in te kunnen voeren moet een verkeersbesluit worden genomen. Immers, er gaat een verbod gelden voor bepaalde wagens in bepaalde delen van de stad. Dat kan echter alleen als er een degelijk onderzoek is gedaan naar de gevolgen van zo’n verkeersbesluit. ‘Als overheid ben je verplicht vanuit het zorgvuldigheidsbeginsel om besluiten volledig juist te onderbouwen. De eerder voorgestelde grote zone is al onderzocht, maar omdat de omvang van deze zone wordt aangepast, is nieuw onderzoek nodig’, meldt Van den Ham.
Andere zone is ongelijk speelveld
Ronald Steenkist, de organisator en indiener van de petitie, zegt over de gang van zaken: ‘Typisch politiek gekonkel om mensen met een kluitje het riet in te sturen.’ Ook ziet Steenkist nieuwe uitdagingen opdoemen, want wat wordt er dan onderzocht? En, als de wijk Kerk en Zanen en grote delen van Ridderveld geen ZE-zone worden, hoe zit het dan met het de rest van de stad? ‘Een andere zone betekent een ongelijk speelveld voor zowel burger als ondernemer, want de andere delen van Alphen zouden dan wel een ZE-zone zijn.’
Daarnaast denkt Steenkist dat de kosten niet opwegen tegen eventuele voordelen. ‘Ze moeten gewoon stoppen met deze waanzin. Het kost niet alleen de ondernemer en burger veel geld, maar ook de gemeente zelf moet veel investeren in zowel camera’s als in elektrische voertuigen, terwijl de gemeente al een groot tekort heeft. Als er dan een onderzoek komt, zou gemeente Alphen aan den Rijn aan moeten tonen, niet theoretisch maar met feiten, welke voordelen het oplevert voor de verkeersveiligheid en milieu en of dit in verhouding staat tot wat het gaat kosten voor zowel burgers, ondernemers en de gemeente zelf.’
Middelvinger
Een aantal politieke partijen reageert door te melden dat een onderzoek er inderdaad moet komen om het nieuwe en andere verkeersbesluit te onderbouwen. ‘Het onderzoek is nodig voor de onderbouwing van een kleinere ZE-zone’, meldt Erik van Zuylen (GroenLinks).’De onderzoeken moeten de nodige duidelijkheid gaan bieden wat de effecten en haalbaarheid zijn van een kleinere zone’, zegt ook Clemens Boere (Nieuw Elan).
Jeroen Matthijssen (VVD) spuwt echter vuur over de gang van zaken: ‘Dit is geen open communicatie, maar een bewuste tactiek van de wethouder om te vertragen en verwarring te zaaien, ten koste van ondernemers, inwoners en de mede-indieners van de petitie. De wethouder steekt daarmee in feite een middelvinger op naar iedereen die het niet met hem eens is.’
Paniekvoetbal
Ank de Groot (RGL) vindt het paniekvoetbal van de eerste orde van wethouder Van den Ham. ‘Afgelopen drie jaar is door verschillende politieke partijen zowel schriftelijk als mondeling om de stand van zaken gevraagd en zelfs nu is er nog onduidelijkheid over de woorden van de wethouder. Ik zal de wethouder om een reactie vragen in de raadsvergadering van juni als de brief aan de raad bij de raadsstukken zit. Hij kan dan in het openbaar uitleggen welke versie er juist is.’
Effect van een kleinere zone
Een interessante vraag is wat er gebeurt als uit het nieuwe onderzoek blijkt dat er niet of nauwelijks een gunstig effect van een kleinere ZE-zone wordt verwacht. ‘Het college verwacht niet dat uit die resultaten onmogelijkheden voor een kleinere zone naar voren komen’, zegt wethouder Van den Ham. Maar hij zegt ook: ‘Bij een dergelijke uitkomst is het aan het college en de raad om te besluiten wat er met de zero-emissiezone zal gebeuren.’
‘Als straks blijkt dat een kleinere zone nauwelijks milieuwinst oplevert, dan blijft er niets anders over dan dure symboolpolitiek’, vindt de VVD. RGL denkt: ‘Een kleine zone zal waarschijnlijk weinig tot geen effect hebben, terwijl met name kleine ondernemers op hoge kosten worden gejaagd.’
Nieuw Elan zegt: ‘Als blijkt dat een kleine ZE-zone geen of nauwelijks positieve effecten heeft tegenover de investeringen van ondernemers en gemeente, of dat de elektrische infrastructuur nog niet op orde is, dan zullen wij op basis daarvan ons standpunt bepalen, waarbij onze inwoners en ondernemers centraal zullen staan.’
Politiek spel
Tegenstanders van het invoeren van een ZE-zone vinden dat er een politiek spel wordt gespeeld. Steenkist noemt het ‘politiek gekonkel’. De VVD spreekt van een ‘opgestoken middelvinger’. De Groot zegt: ‘Het lijkt erop alsof de wethouder dit over de verkiezingen heen wil tillen. Immers het onderzoek moet nog ingesteld worden, vervolgens moeten de uitkomsten besproken worden en dan moet er nog een besluit komen. Je mag eraan twijfelen of dat voor het einde van het jaar gaat gebeuren en of partijen dan nog wel het lef hebben voor of tegen te stemmen.’
Lees ook: Aanpassing Zero-emissiezone is ‘slechts’ onderzoek om zone te verkleinen
Lees ook: Wel of geen zero-emissiezone, dat is de vraag waar de Alphense politiek nog geen antwoord op heeft