Hazerswoudenaar Albert ontsnapt aan Duitsers door uit rijdende trein te springen: ‘Goed als jongeren dit lezen’
HAZERSWOUDE-DORP - 'Ik denk dat er een hoop jongeren zijn die niks van de Tweede Wereldoorlog weten. Daarom is het is misschien wel goed als zij dit lezen.' Dat zegt de 96-jarige Albert de Vogel uit Hazerswoude. Hij wordt in 1945 als 16-jarige jongen opgepakt door de Duitsers tijdens een razzia en op de trein naar Duitsland gezet. Hij weet op bizarre wijze uit handen van de Duitsers te ontsnappen.
'Die razzia is iets wat ik nooit meer zal vergeten. Hoe ouder ik word, hoe meer het bij mij gaat spelen', vertelt De Vogel thuis, in zijn comfortabele praatstoel.
Als tiener werkt hij op 17 januari 1945 bij een tuinder in Hazerswoude. Zijn moeder waarschuwt hem die ochtend voor Duitsers die mannen oppakken en wegvoeren, maar hij gaat tegen haar advies in naar zijn werk.
'Er werd iemand doodgeschoten'
Daar klinken niet veel later schoten. Samen met collega's verstopt Albert zich in een schuur tot twee soldaten hen ontdekken. De kinderen worden naar de rand van het dorp gebracht.
Vanaf daar begint een urenlange wandeltocht naar Leiden. 'Volgens een Duitser zouden we allemaal gezond terugkomen, maar terwijl hij dat vertelde, werd er iemand doodgeschoten', herinnert de Vogel zich.
In Leiden wordt de tiener midden in de nacht met duizenden anderen op de trein richting Amsterdam gezet. Daar maakt een deel van de gevangenen een overstap naar Gelderland. Albert belandt in een wagon die koers zet richting Duitsland.
Hij besluit zijn lot niet af te wachten en onderneemt met gevaar voor eigen leven een ontspanningspoging. 'Er stond achterop de trein een man met een mitrailleur die continu schoot op iedereen die probeerde te vluchten. Uiteindelijk ben ik met drie anderen uit de trein gesprongen en lukte het om te ontsnappen.'
Ze brengen de nacht door in een nabijgelegen schoolgebouw en nemen de volgende ochtend afscheid van elkaar. De Hazerswoudenaar wandelt richting zijn oom en tante die wonen in Stroe, onder de rook van Barneveld.
Honderden kilometers wandelen
Daar blijkt het alleen niet veilig, omdat zijn familieleden naast NSB'ers wonen en dus vlucht de tiener naar Amersfoort waar hij opnieuw bijna wordt opgepakt tijdens een razzia.
'Een vrouw die mij zag lopen, sloeg haar jas over mijn hoofd heen en heeft mij weggehaald bij de Duitsers.' Na ruim vier weken en honderden kilometers wandelen, bereikt Albert uiteindelijk weer zijn huis.
Jongeren bereiken met verhaal
Als overlever van de oorlog vindt Albert het belangrijk om zijn verhaal te vertellen. Hij hoopt hiermee vooral de jongere generatie te bereiken.
'Ik denk dat er een hoop jongeren zijn die niks van de Tweede Wereldoorlog weten. Daarom is het is misschien wel goed als zij dit lezen. Is mijn verhaal duidelijk geweest? Want mijn vrouw zegt dat het zo wel genoeg is', eindigt hij.
Lees ook: Nieuwe expositie over onderbelicht aspect uit Tweede Wereld Oorlog komt naar museum in Hazerswoude