‘Politiek partijen in het pak naaien’: forse kritiek op nieuwe stichting met rol voor oud-wethouder Van As
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN – De oprichting van een stichting die de gemeente moet gaan helpen meedenken over de toekomst van Alphen schiet bij de oppositiepartijen in het verkeerde keelgat. De partijen vinden dat ambtenaren zelf prima de kennis en kunde hebben om een toekomstvisie voor 2050 te maken, en noemen de stichting een verkeerde besteding van gemeentegeld. Dat oud-wethouder Gerard van As er ook nog eens als strategisch adviseur wordt aangesteld, is voor hen helemaal een brug te ver. De SP spreekt zelfs van ‘achterkamertjespolitiek van het meest beschamende niveau.’
De nieuwe Stichting Alphen 2050 moet ‘gevraagd en onafhankelijk adviseren en reflecteren’ over hoe de gemeente het beste naar het jaar 2050 kan groeien. Dit wordt onder andere gedaan door in gesprek te gaan met adviseurs, van zowel binnen als buiten de gemeente.
Het zijn de SP, Forum voor Democratie, Partij voor de Dieren en RijnGouweLokaal die de kritiek op het plan leveren. Het oprichten van Stichting Alphen 2050 is volgens hen compleet onnodig: ambtenaren van de gemeente zouden prima in staat zijn om de informatie te verzamelen over hoe de gemeente zich tussen 2040 en 2050 moet ontwikkelen. Dat er twee ton voor de stichting wordt vrijgemaakt, vinden de partijen niet de beste besteding van het gemeentegeld.
‘Niets bijzonders’
Volgens de vier partijen hebben raadsleden veel minder zicht op wat er bij een stichting gebeurt, dan wat er binnen de deuren van het gemeentehuis zelf plaatsvindt. ‘Wij achten dat in strijd met een goede democratische organisatie’, stelt SP-fractievoorzitter John van de Kolk.
Burgemeester Erik van Heijningen, portefeuillehouder van het onderwerp en beoogd voorzitter van de stichting, vindt dat er eigenlijk niets bijzonders gebeurt. De stichting zou het proces van kennisgaren en het komen tot de uiteindelijke toekomstvisie versnellen en bevorderen. ‘De raad beslist uiteindelijk over de inhoud’, benadrukt de burgemeester. Ook geeft hij aan dat de raad wordt geïnformeerd over wat er in de stichting gebeurt.
Politiek probleem
De partijen denken dat er nog een andere reden is waarom de stichting is opgericht. Oud-wethouder Gerard van As (Nieuw Elan) krijgt binnen de stichting de rol van strategisch adviseur. Hiermee wordt volgens de tegenstanders een politiek probleem opgelost.
De 81-jarige Van As moest bij de vorige coalitievorming namelijk tegen zijn zin weg als wethouder. Er werd afgesproken dat hij nog twee jaar een rol als adviseur bij de gemeente kreeg. Deze nieuwe rol bij de stichting, die naar verwachting ongeveer twee jaar nodig zal zijn, is hier deel van.
‘Achterkamertjespolitiek’
De SP ziet de stichting vooral als een politieke constructie ‘waarmee een probleem binnen de coalitie is opgelost en een voormalig wethouder een nieuwe positie is geboden.’ De partij spreekt van ‘achterkamertjespolitiek van het meest beschamende niveau'. Dat de stichting is opgericht om Alphen aan den Rijn beter op de kaart te zetten, noemen de SP’ers ‘volstrekt ongeloofwaardig.’
‘Wat hier gebeurt is politieke partijen in het pak naaien’, vertelt Van de Kolk, waarna hem het woord wordt ontnomen door plaatsvervangend voorzitter Michel du Chatinier. ‘Dat soort woorden gebruiken we in deze raad niet’, vertelt Chatinier. ‘Dat is niet gepast.’
Ook Forum voor Democratie liet weten dat zij het beeld hebben dat de stichting niet voortkomt uit ‘bestuurlijke noodzaak’, maar uit ‘politieke afspraken die achteraf bestuurlijk moeten worden ingepast'. ‘Nu zitten we met een probleem van de coalitie, die wij als oppositie moeten gaan steunen’, reageert raadslid Frank Arnoldus tijdens de gemeenteraadsvergadering. ‘Daar passen we voor.’
De vier partijen deden in de vorm van een amendement en een motie pogingen om af te zien van de plannen, maar kregen geen steun van andere partijen. Uiteindelijk stemden acht raadsleden tegen de plannen en 26 voor.
Kort door de bocht
Frans Langerak vindt de kritiek op de stichting wat kort door de bocht. ‘Als Nieuw Elan vonden wij het gek en niet wenselijk om een ex-wethouder in dienst van de gemeente te nemen’, vertelt de fractievoorzitter over de gekozen constructie. ‘Dit is de manier om dat op een zorgvuldige wijze te doen’. Hij stelt dat op deze manier de raad en het college gewoon hun rol blijven behouden, terwijl de stichting advies geeft.
Langerak hoopt dat Van As in zijn nieuwe rol kan helpen om de ‘verborgen parel’ Alphen meer op de kaart te zetten. ‘Gerard is natuurlijk jarenlang een waanzinnige wethouder geweest in Alphen. Hij is tachtigplus en weet dus heel veel vanuit het verleden, maar heeft ook goede ideeën voor de toekomst’, zegt Langerak. ‘Ik hoop dat hij honderd wordt, en in ieder geval voor twee jaar nog heel veel adviezen kan geven.’
Lees ook: ‘Het is mijn lust en mijn leven’, emotionele Gerard van As (81) zegt politiek vaarwel
Lees ook: Oud-burgemeester Alphen had slavernijverleden, onderzoekers willen excuus en vervolgonderzoek