Rode Dorp na ruim 100 jaar gesloopt: ‘Ik zal er wel een traantje om laten’

ALPHEN AAN DEN RIJN - Met gemengde gevoelens ziet Rinus van der Sijs hoe zijn oude huis tot de grond wordt afgebroken. De 69-jarige Alphenaar woont al veertig jaar in het Rode Dorp, een meer dan honderd jaar oude wijk die bekendstaat om de roodgekleurde dakpannen. Op dezelfde plek wordt zijn woning helemaal opnieuw gebouwd, zoals dat ook voor 171 andere huurhuizen het geval zal zijn.

'Dit doet me wel een beetje zeer. Ik zal best nog een traantje laten', zegt hij, terwijl de grijper van een graafmachine de muren van het pand verplettert. Een combinatie van kou en regen in de vroege ochtend maakt het decor alleen maar mistroostiger.

Tegelijkertijd kan Van der Sijs er ook wel de zonnige kant van inzien. 'Het moet na honderd jaar gewoon gebeuren', doelt hij op de staat van zijn voormalige woning aan de Goeman Borgesiusstraat. 'En op mijn oude dag krijg ik toch een keer een nieuw huis.'

Complete metamorfose

Na twee renovaties - in de jaren 70 en meest recentelijk 1995 - krijgt het Rode Dorp nu een complete metamorfose. De 172 nieuwe eengezinswoningen worden volgens woningcorporatie Woonforte ruimer, energiezuiniger en beter geïsoleerd.

'Deze woningen zijn eigenlijk gewoon op', legt projectleider Paola van Kessel uit. 'We hebben eerst onderzocht of we met renovatie de boel zouden kunnen opknappen, maar dat gaat ontzettend veel geld kosten.'

'Echt aan vernieuwing toe'

Ze somt op wat er allemaal mis is met de huidige huizen van wat in spreektaal het 'Rooie Dorp' wordt genoemd: 'Ze zijn klein, heel slecht geïsoleerd, ontzettend gehorig. Koud, vochtig en tochtig. Dus ze zijn echt aan vernieuwing toe.'

Van der Sijs, die tijdelijk 500 meter verderop verblijft, beseft dan ook dat hem volgend jaar een behoorlijke verbetering te wachten staat. 'Na veertig jaar krijg ik eindelijk een wc boven. Dan hoef ik niet steeds meer naar beneden te lopen, dat is ook wel prettig. En elektra, geen gas meer. Dus we gaan erop vooruit.'

Geweld in eigen achtertuin

Kirsten Rietman is afgelopen april net naast het Rode Dorp komen wonen. 'Wat ik ervan vind om dit geweld te aanschouwen? Machtig', reageert ze grijnzend. 'Het gebeurt niet elk jaar dat er zo'n complete wijk plat wordt gegooid, bij wijze van spreken in je eigen achtertuin.'

Als aandachtig toeschouwer van het eind vorig jaar gestarte sloopwerk, plaatst ze met enige regelmaat foto's in de Facebook-groep Allemaal Alphenaren. 'Er staan al zestig van die foto's op in een maand tijd. De teller staat boven de 500 reacties, geloof ik. Dat vind ik gewoon grappig.'

'Ik voel me hier thuis'

Een 'heel hechte gemeenschap', zo noemt Rietman - zelf woonachtig in een huis uit 1900 - de bewoners van het Rode Dorp. 'Iedereen kent elkaar en helpt elkaar.' Rinus van der Sijs mag zich al vier decennia een Rode Dorper noemen. 'Ik voel me hier thuis. Het is gewoon een gezellige buurt', vindt hij.

De naam Rode Dorp is afkomstig van voormalig steen- en pannenbakkerij Oosthoek & Zoon, die overwegend voor eigen personeel de wijk vol met arbeiderswoningen bouwde. 'De sfeer van het Rode Dorp komt weer terug in de nieuwe woningen', belooft Paola van Kessel namens Woonforte.

Typerende tuitgeveltjes

Daarmee doelt ze bijvoorbeeld op bepaalde detaillering in het metselwerk en de typerende tuitgeveltjes. Over de toekomst van zijn woonwijk, die naar verwachting in 2025 klaar is, maakt Van der Sijs zich in elk geval geen zorgen. 'Het Rode Dorp blijft altijd bestaan', verzekert hij.