Twijfel over reden van opvangaanvraag Oekraïners neemt toe, opnamestop blijft ‘lastige maar noodzakelijke keuze’
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN - Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Alphen aan den Rijn vindt de opnamestop die recent is ingevoerd voor Oekraïense vluchtelingen 'een lastige, maar noodzakelijke keuze'. Dat schrijven zij in een brief aan de gemeenteraadsleden. Daarnaast bestaat er bij hen steeds vaker twijfel of nieuwkomers daadwerkelijk oorlogsvluchtelingen zijn, of als dat er als arbeidsmigrant geprobeerd wordt gebruik te maken van de gunstigere voorzieningen voor vluchtelingen.
'In een groeiend aantal gevallen bestaat er twijfel of de betreffende Oekraïner werkelijk gevlucht is voor de oorlog of dat als arbeidsmigrant geprobeerd wordt gebruik te maken van de gunstige(re) voorzieningen voor vluchtelingen. Dit geldt overigens ook voor een aantal huidige bewoners van opvanglocaties', staat in de brief.
Op welke feiten kan de zorgen gebaseerd zijn, kan de gemeente Alphen aan den Rijn niet zeggen. 'Wij kunnen geen uitspraak doen over individuele situaties. Zoals gezegd wordt deze twijfel landelijk breed herkend door gemeenten en is dit knelpunt bekend bij het verantwoordelijke Ministerie', geeft een woordvoerder aan na vragen van Studio Alphen.
'Als een Oekraïense vluchteling zich meldt voor opvang, vindt altijd een controle door de IND plaats of de Oekraïense vluchteling voldoet aan de voorwaarden van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming. Het oneigenlijk gebruik door arbeidsmigranten is een bekend knelpunt, maar het is lastig om hier strikt onderscheid in te maken', stelt de woordvoerder
Opnamestop
De opnamestop is volgens het college noodzakelijk omdat er zowel lokaal als landelijk geen opvangplekken meer beschikbaar zijn. Daarnaast werkt de gemeente aan een ‘complexe verhuisoperatie’ van bestaande opvanglocaties, waardoor alle beschikbare capaciteit al volledig in gebruik is.
Verzoeken afgenomen
Uit de brief blijkt dat er tien tot twintig e-mailverzoeken per week binnenkomen voor een vraag naar een beschikbare opvangplek. 'De opnamestop heeft ertoe geleid dat de laatste tijd geen mensen zich aan de balie hebben gemeld', aldus de woordvoerder.
De gemeente benadrukt dat tijdelijke noodopvang, zoals hotels, een sterke aanzuigende werking zou hebben, terwijl doorplaatsing naar reguliere opvang landelijk onmogelijk is door een structureel tekort.
In gevallen waarin Alphen aan den Rijn de eerste gemeente lijkt te zijn waar een vluchteling zich meldt, wordt altijd eerst contact opgenomen met de crisisnoodopvang in de gemeente Zuidplas. Alleen als daar werkelijk geen plek is, wordt de betreffende persoon verzocht tijdelijk zelf onderdak te regelen.
'Onmogelijke opgave'
Ook juridisch wringt de situatie. Terwijl Europa een resultaatverplichting oplegt voor de opvang van Oekraïense ontheemden, is in de Nederlandse wet slechts een inspanningsverplichting voor gemeenten opgenomen.
'Omdat het kabinet onvoldoende verantwoordelijkheid lijkt te nemen voor de veelvuldig gesignaleerde tekorten in opvangplekken, ligt deze verantwoordelijkheid nu in de praktijk op het bordje van individuele gemeenten waar Oekraïense vluchtelingen zich melden voor opvang. Het college ziet zich hiermee voor een bijna onmogelijke opgave gesteld', staat in de brief.
Lees ook: Geen gebrek aan wil, wel aan opvangplekken: gemeente stelt opnamestop in voor Oekraïners