De een wel, de ander niet: waarom niet alle landelijke partijen op het lokale stembiljet staan
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN – Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen komen er een aantal bekende namen uit de landelijke politiek voorbij: D66, GroenLinks-PvdA of de VVD. Toch ontbreken er ook grote partijen op het lokale stembiljet. Zo zijn de PVV, die landelijk nipt tweede werd, en het progressieve Volt niet op het stembiljet te vinden. Waarom hebben zij daarvoor gekozen?
BBB
De BoerBurgerBeweging doet deze verkiezingen mee in 29 gemeenten, maar de onze is daar niet een van. De partij laat weten dat dit besluit mede is genomen omdat de BBB in onze gemeente bij de landelijke verkiezingen in 2025 niet genoeg stemmen kreeg. Dit zou minimaal 7 procent moeten zijn. In de landelijke verkiezingen van 2025 kregen zij 2,2 procent van de Alphense stemmen. ‘Daarom valt Alphen aan den Rijn buiten de huidige selectie,’ laat de afdeling communicatie weten.
Of de BBB in 2030 wel op het stembiljet te vinden is, is nog onduidelijk. ‘We richten ons nu eerst op de verkiezingen in 2026; over deelname in de gemeente in de toekomst kan ik nog geen uitspraken doen.’
DENK
DENK breidt deze verkiezingen uit van 13 naar 22 gemeenten. ‘Deze uitbreiding past binnen de strategie van gezonde en stabiele groei van de partij,’ laat een woordvoerder van de partij weten.
Ook DENK selecteert aan de hand van de resultaten van de landelijke verkiezingen aan welke gemeenten ze meedoet. ‘Daarbij wordt ook rekening gehouden met een stabiele groei van de gemeenten waarin wij deelnemen en met een goede spreiding over het land.’
Deze criteria worden ook meegenomen naar de volgende verkiezingen. ‘Wat betreft de volgende gemeenteraadsverkiezingen zullen wij bij de voorbereidingen opnieuw een afweging maken op basis van de beschikbare cijfers om te bepalen of wij al dan niet deelnemen in Alphen aan den Rijn.’ DENK ontving in 2025 2,18 procent van de stemmen.
Volt
Ook het Europees georiënteerde Volt slaat de gemeente voor nu over. ‘In Alphen aan den Rijn hebben de betrokken leden gezamenlijk geconcludeerd dat ze op dit moment nog niet voldoende voorbereid zijn om deel te nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen.’
De partij noemt het waarborgen van continuïteit in de gemeenteraad en het kandidaatstellingsproces ‘geen zaken om lichtzinnig mee om te gaan’. ‘Daarom kiest Volt ervoor om liever traag maar gestaag te groeien, zodat we stabiliteit en kwaliteit kunnen bieden.’ Volt kreeg bij de landelijke verkiezingen 0,88 procent van de stemmen.
50PLUS
De ouderenpartij was in het proces om mee te doen, maar kreeg dit niet voor elkaar. Eind december concludeerde Van Geest samen met het provinciaal bestuur van de partij dat er niet genoeg draagvlak was. ‘Je hebt een aantal mensen nodig en, simpel gezegd: die zijn er niet,’ reageerde de toenmalige lokale lijsttrekker Adriaan van Geest.
Van Geest legt uit dat volgens de Kieswet dertig mensen in het raadhuis hun handtekening moeten zetten in het bijzijn van een ambtenaar. Deze ondersteuningsverklaringen zijn nodig om als nieuwe partij te kunnen starten. ‘Dan kun je verder in de procedure,’ vertelt Van Geest. Maar dit lukte niet. ‘Die dertig mensen, daar kwamen we niet aan.’
De partij wil nu een ‘goede basis’ gaan vormen. Bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen gaat de partij opnieuw kijken of zij wil meedoen. ‘Wie weet lukt het dan wel,’ zegt Van Geest. In 2025 ontving de partij 1,45 procent van de Alphense stemmen.
JA21
'Wij kiezen ervoor om onze partij stap voor stap en op een rustige, gecontroleerde manier uit te bouwen,' laat JA21 weten. De partij deed bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 alleen maar in Amsterdam mee, maar breidt nu uit naar zeven gemeenten.
'Onze aanpak is nadrukkelijk van onderop: initiatief en inzet van de lokale achterban zijn doorslaggevend.' De partij vindt dat het vormen van een serieuze fractie voldoene organisatorische en inhoudelijke kracht vraagt. 'Een sterke kandidatenlijst is daarbij een harde randvoorwaarde,' Laat de partij weten.
Ook kijkt JA21 naar wat andere lokale partijen doen. 'Tenslotte wilden wij goede lokale partijen die een vergelijkbaar verhaal als dat van JA21 uitdragen niet in de wielen rijden.' In welke gemeenten JA21 in 2030 deelneemt kan de partij nu nog niet zeggen.
JA21 kon in 2025 nog rekenen op 7,1 procent van de totale stemmen in de gemeente.
PVV
De PVV reageerden meerdere keren niet op de vragen van Studio Alphen over waarom zij niet meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen in Alphen aan den Rijn. Zij doen mee in veertig andere gemeenten. De PVV kreeg bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 15 procent van de stemmen.
Aanstaande woensdag is de Studio Alphen Uitslagenavond. Vanaf 21.00 uur, het moment dat de stembussen sluiten, tot alle reacties na het bekendmaken van de uitslag er zijn. Gedurende de avond worden tussenstanden bekendgemaakt, zijn er analyses en interviews.
De live televisie-uitzending - die niet alleen op televisie wordt uitgezonden door Studio Alphen maar ook te bekijken is via de livestream - vanuit het gemeentehuis wordt gepresenteerd door Michel la Faille en Peter Trimp. Oud-gemeenteraadsleden Ruud Gebel en Harre van der Nat duiden de tussenstanden en uitslag.