Leerlingen ‘groen’ van school door Eco-Schools: ‘De afvalprikkers en bezems zijn erg in trek op het schoolplein’
ALPHEN AAN DEN RIJN – Inzet tonen voor duurzaamheid binnen de schoolmuren: het gebeurt door middel van het duurzaamheidsproject Eco-Schools. In de gemeente Alphen aan den Rijn wordt dit initiatief goed omarmd: zowel het Groene Hart Lyceum als basisschool OBS De Vroonhoeve hebben zich verbonden aan het project.
Het programma van Eco-Schools is voor scholen die, samen met leerlingen, aan de slag gaan met duurzaam denken en doen. Door samenwerking, communicatie en innovatief en creatief denken kan een bijdrage worden geleverd aan de duurzaamheid van de school. Het is hierbij belangrijk dat leerlingen centraal staan en naast zoiets goeds te doen voor het klimaat, ook werken aan die verschillende sociale en creatieve vaardigheden.
Om de leerlingen er zoveel mogelijk bij te betrekken, hebben beide scholen een zogenoemd Eco-Team gevormd, dat met verschillende ideeën komt en deze ook tot uitvoering brengt. ‘Bij OBS De Vroonhoeve bestaat het Eco-Team uit leerlingen van groep 5 t/m 8. Om uitgekozen te worden voor dit team moeten de leerlingen eerst solliciteren’, vertelt Janet Hoekstra, leerkracht en coördinator van het Eco-Team. ‘In totaal zijn vijftien leerlingen, drie ouders, twee leerkrachten en de schoolcoördinator samengebundeld in ons Eco-Team.’
Leerlingen leidend
Het Eco-Team van het Groene Hart Lyceum ziet er, ondanks het project, toch net iets anders uit, zo laat Peter Rigtering, docent geschiedenis en mede-coördinator van het Eco-Team, weten: ‘Het Eco-Team bestaat hier uit zo’n tien à twaalf leerlingen, voornamelijk afkomstig uit het vijfde leerjaar havo of vwo. Belangrijk hierbij is dat wij willen dat de leerlingen leidend zijn wat betreft dit project. Als docent kan en wil ik alleen maar een faciliterende rol aannemen. Zo wordt er optimaal geleerd.’
Deze ‘Eco-leerlingen’ zijn niet voor niks lid geworden van het Eco-Team. ‘Het klimaat is, zeker tegenwoordig, ontzettend belangrijk’, licht leerling Tijn Spruit toe. ‘Naast het bijdragen aan een goed klimaat, vind ik het leuk om nieuwe dingen te proberen. Ik zit niet voor niks ook bij de debatclub.’
Extra werk verrichten voor een groter maatschappelijk belang dus; ook oud-kinderwethouder Marijse Vogel is een bezige bij: ‘Ik vind de natuur en het klimaat interessant en erg belangrijk. Als oud-kinderwethouder heb ik mij hier dan ook veelvuldig voor ingezet. Bovendien ben ik lid van de Jongeren Adviesraad (JARA), waarin ik mij ook uitspreek over het ‘groener’ maken van de scholen bijvoorbeeld.’
Thema’s
Eco-Schools richt zich op tien verschillende thema’s. Als eerste stap doet een school een zogenoemde Eco-scan, waarmee in kaart wordt gebracht hoe de school het doet wat betreft duurzaamheid. Vervolgens is het zaak om één of meerdere thema’s te kiezen om op te focussen; daarmee kan een actieplan worden opgesteld.
Het programma werkt met verschillende niveaus: het Bronzen certificaat, het Zilveren certificaat en het hoogst haalbare, de Groene Vlag. Door middel van audits wordt bepaald of een school een certificaat of zelfs de Groene Vlag heeft verdiend. Ook na het verkrijgen van dit hoogste niveau is het belangrijk om te blijven ‘vergroenen’. De Groene Vlag is namelijk twee jaar geldig, waarna weer een nieuwe audit plaatsvindt.
Van klein naar groot
OBS De Vroonhoeve is al in 2014 langzaamaan begonnen met het verduurzamen. Van kleinschalig, zoals het scheiden van afval en het uitdoen van de lichten, tot grotere projecten, namelijk een ‘groen’ schoolplein. Het Bronzen certificaat is al op zak. ‘Zo’n groot project, zeker gebaseerd op een onderwerp als dit, moet je echt zichtbaar maken; vooral voor de jongere kinderen’, aldus Hoekstra.
‘Een klein project dat uitgegroeid is tot een groot succes is bijvoorbeeld de ‘waterchallenge’, die de leerlingen zelf hebben opgezet’, voegt Hoekstra toe. ‘Met deze challenge worden kinderen en ouders aangemoedigd om de drinkpakjes met limonade thuis te laten en voortaan een herbruikbare beker met water mee te nemen. Het is beter voor de gezondheid én voor het milieu.’
In de kinderschoenen
In vergelijking doet het Groene Hart Lyceum het iets rustiger aan. De school is sinds de start van dit schooljaar pas begonnen met het serieus opzetten van dit project. ‘Nu hebben we vooral een paar losse dingetjes aangepakt. Denk aan het beter scheiden van afval en het inleveren van flesjes en blikjes voor statiegeld’, legt leerling Tijn uit. De opbrengsten hiervan worden gedoneerd aan The Ocean Cleanup van Boyan Slat.
‘Alles wat wij nu op school doen, is zo klein tegenover alles wat er in de wereld gedaan wordt voor het klimaat’, gaat medeleerling Marijse verder. ‘Het is hier dan nog wel wat aan de kleine kant, maar daar begint het wel. Met zulke kleine stapjes helpen we uiteindelijk de wereld.’
‘Groen’ van school
Dat Eco-Schools goede zaken verricht voor het klimaat is duidelijk, maar belangrijker nog is de reis die het project biedt. ‘Het uiteindelijke doel is dat de leerlingen als het ware echt ‘groen’ van school gaan’, verwoordt directeur van OBS De Vroonhoeve, Laurens van Velzen. ‘Belangrijk is om bewust om te gaan met het milieu en wij zijn het startpunt om deze bewustwording te creëren.’
Ook de ‘Eco-leerlingen’ van het Groene Hart Lyceum hopen op meer bewustwording. ‘Ons lijkt het erg bijzonder als dit team door kan blijven gaan met het opzetten van duurzame initiatieven. Sommige projecten duren meerdere jaren; zolang er in ieder geval een begin mee wordt gemaakt’, aldus Marijse en Tijn.
‘De afvalprikkers en bezems zijn erg in trek op ons schoolplein’, voegt Hoekstra van OBS De Vroonhoeve, lachend toe. ‘Dat is enorm fijn en mooi om te zien.’