Steeds meer mensen willen vuurwerkverbod: ‘Lost probleem niet op, dat is illegaal vuurwerk’
ALPHEN AAN DEN RIJN - De roep om een vuurwerkverbod klinkt steeds luider in de gemeente Alphen aan den Rijn. Na een peiling onder inwoners blijkt dat bijna de helft van hen vóór een verbod is. Toch liggen de politieke standpunten nog mijlenver uit elkaar.
Een kleine meerderheid van de inwoners is voor een algeheel vuurwerkverbod. Dat blijkt uit twee flitspeilingen die de gemeente in december (drieduizend deelnemers) en januari (tweeduizend deelnemers) hield.
In december gaf vijftig procent van de deelnemers aan (heel) positief te zijn over een verbod. In januari was dat 49 procent. Het percentage tegenstanders bleef in beide peilingen steken op 44 procent.
Daarnaast zegt 57 procent overlast door vuurwerk te ervaren, vooral geluidsoverlast en overlast voor dieren.
Landelijk vuurwerkverbod dichterbij
De VVD in de Tweede Kamer steunt het wetsvoorstel voor een algeheel vuurwerkverbod van GroenLinks-PvdA en de Partij voor de Dieren. Dat bevestigt de partij na berichtgeving door RTL Nieuws. Daarmee gaat de wet in de richting van een Kamermeerderheid, zo is donderdag bekend geworden. Als NSC of DENK instemt, is die meerderheid er.
De VVD stelt voorwaarden aan de steun. De regeringspartij wil een 'effectief handhavingsplan' van politie en gemeenten. Het kabinet moet daarbij 'in de volle breedte en wel direct' de handhaving van het verbod op illegaal vuurwerk versterken, vindt de VVD.
Ook moeten burgemeesters volgens de VVD ontheffingen geven aan verenigingen die lokaal consumentenvuurwerk afsteken en moeten ze 'ruim baan' geven aan de lokale vuurwerkshows. Tot slot eist de partij compensatie voor de vuurwerksector.
GroenLinks-fractievoorzitter José Huls is blij met de uitkomsten van de gemeentelijke peilingen. 'Na al die jaren zie je langzamerhand de kanteling plaatsvinden in de maatschappij en ook in Alphen. Dat mensen de overlast van vuurwerk gewoon zwaarder vinden wegen dan het plezier dat je ervan hebt. Er komt steeds meer draagvlak voor een verbod.'
Huls leidt de grootste oppositiepartij. GroenLinks is de tweede partij in de gemeenteraad. Haar fractie kaart het onderwerp vuurwerk al jaren aan in de gemeenteraad. Eerdere pogingen om een lokaal vuurwerkverbod af te dwingen strandden. 'Tot nu toe was Alphen altijd wat behoudend. Maar met zo'n flitspeiling krijg je ook een goed beeld van wat het stille midden vindt.'
Ze noemt het 'een uitdaging om met elkaar te denken wat je daar wel mee kunt', maar ziet een lokaal vuurwerkverbod als een logische stap. 'Als er langer geen landelijk verbod komt, ga dan maar lokaal aan de slag met een verbod en allerlei andere maatregelen.'
Ze denkt ook aan andere manieren om de jaarwisseling vorm te geven. 'Misschien moet je nieuwe tradities gaan creëren. Bijvoorbeeld een centrale vuurwerk- of lasershow. Je moet het mensen wel aanbieden, want als je niets organiseert, komt het ook niet van de grond.'
Dat het moeilijk is om vuurwerk lokaal te verbieden, snapt Huls ook. 'Maar we kunnen onze ogen niet sluiten. In Alphen was ook weer behoorlijk wat schade: 100.000 euro, het is echt ongelooflijk veel geld.'
Ze is blij dat het onderwerp op 10 april in de gemeenteraad wordt besproken. 'Ik hoop dat er nu ook een meerderheid is in de raad om verder te denken dan alleen een vuurwerkbril en wat informatie. Ik denk dat er meer stappen nodig zijn.'
Eigen keuze
Nieuw Elan, de grootste politieke partij in Alphen, ziet dat heel anders. Fractievoorzitter Frans Langerak vindt dat mensen zelf moeten kunnen kiezen: 'Wij zijn voor weinig betutteling.'
Volgens hem lost een verbod de problemen niet op. 'Het grootste probleem zit wat ons betreft in het illegale vuurwerk, dat het hele jaar door wordt afgestoken. Daar zou veel meer op gehandhaafd moeten worden.'
Hij geeft toe dat handhaven niet makkelijk is. 'Illegaal vuurwerk is al verboden, maar komt toch gewoon de grens over. Gooi ergens twee cobra’s in een fietstunnel en je hebt voor duizenden euro’s schade. Maar hoe spoor je dat op? Je zou het bijna Europees moeten regelen.'
De uitkomsten van de peilingen doen Langerak niet van standpunt veranderen. 'Het is een kleine meerderheid. Maar er is ook een enorme minderheid die er anders tegenaan kijkt. Die discussie is ingewikkeld.'
De coalitievoorman vindt dat de gemeente vooral moet inzetten op handhaving en deskundig advies: 'Niet zomaar roepen dat het moet worden verboden, maar eerst goed kijken naar waar het wel werkt en waarom.'
Schade aan de openbare ruimte
De schade aan gemeentelijke eigendommen door vuurwerk in Alphen aan den Rijn liep dit jaar op tot 106.685 euro. Dat is ruim tweeënhalf keer zoveel als een jaar eerder.
• Afvalbakken: 72.500 euro
• Totaal vorig jaar: 40.262 euro?
De gemeente Alphen aan den Rijn wijt de stijging deels aan een betere inventarisatie, maar noemt het bedrag 'onacceptabel'.
Wat het college van burgemeester en wethouders gaat doen met de uitkomsten weet hij nog niet. Maar Langerak verwacht niet dat er ineens een heel nieuw beleid ligt. 'Er zitten vier partijen in de coalitie, en die moeten daar samen iets van vinden.'
Burgemeester: 'Geen concrete plannen'
Ook burgemeester Peter Rehwinkel benadrukt dat het nog te vroeg is voor eventueel nieuw beleid. 'De flitspeiling is een instrument om te meten hoe inwoners denken over vuurwerk.'
'De uitkomsten laten zien dat in december meer vuurwerkoverlast wordt ervaren, rond de jaarwisseling vooral. Dit is niet heel verrassend, omdat december bij uitstek een vuurwerkmaand is en januari is dit minder.'
Over de verdeling van meningen zegt hij: 'De uitkomst laat ook zien dat de meningen over een vuurwerkverbod verdeeld zijn, nagenoeg fifty-fifty.' Volgens Rehwinkel worden de resultaten meegenomen in het gesprek met de gemeenteraad.
'Voor de zomer komt het op de agenda. We hebben nog geen concrete plannen voor alternatieven of aanscherping van beleid. We gaan eerst in gesprek met de gemeenteraad.'
We zijn echt niet doof voor oproepen van (oog-)ziekenhuizen
De burgemeester wijst ook op de veiligheidsrisico’s. 'Uiteraard is veiligheid een heikel punt bij de afweging wel of geen vuurwerk afsteken. We zijn echt niet doof voor oproepen van (oog-)ziekenhuizen.'
Ook hij noemt handhaving een lastig verhaal: 'Helaas is een gemeentelijk vuurwerkverbod in de praktijk niet te handhaven. Een landelijk vuurwerkverbod en vuurwerkverkoopverbod zou beter werken. Maar dit is aan Den Haag.'
Zes grootste steden in regio willen landelijk vuurwerkverbod
Steeds meer gemeenten spreken zich uit voor een landelijk verbod op het afsteken van vuurwerk. Persbureau ANP vroeg in december 2023, vóór de jaarwisseling, ongeveer 200 gemeenten naar hun mening en het aantal voorstanders is opgelopen van zo'n 30 tot ruim 50.
Onder meer Den Haag, Leiden, Zoetermeer, Delft, Alphen aan den Rijn en Gouda - die samen de zes grootste steden in onze regio vormen - staan positief tegenover een landelijk verbod.
Lees ook: Schade van vuurwerk rond de jaarwisseling is ruim een ton: meerderheid voor een vuurwerkverbod
