Woningnood stijgt: tot 2030 zijn 900.000 extra woningen nodig in heel Nederland
GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN – Er wordt al jaren gesproken over woningnood in de stad en in de dorpen van gemeente Alphen aan den Rijn. Inmiddels is er voor sociale huurwoningen een kleine ‘inhaalslag’: er wordt jaarlijks 4 procent meer gebouwd dan nodig en verplicht is. Dit cijfer is een druppel op een gloeiende plaat. Bovendien heerst in heel Nederland woningnood.
De woningnood is in heel Nederland vooral in de categorieën sociale huur en middenkomens. Daarom is over 2024 door de rijksoverheid de inkomensgrens sociale huur fors opgetrokken. Voor eenpersoonshuishoudens is dit naar 49.669 euro gegaan en voor meerpersoonshuishouden naar 54.847 euro. Dit betekent dat aanzienlijk meer woningzoekenden voor de goedkopere sociale huurwoningen in aanmerking komen. Voor het totale tekort maakt dit echter niet uit.
De belangrijkste oorzaak van het woningtekort is dat er te weinig huizen zijn voor alle huishoudens. In totaal zijn tot 2030 in heel Nederland ongeveer 900.000 extra woningen nodig. Het tekort komt door te weinig beschikbare grond om op te bouwen, de relatief hoge rente en door de stijgende kosten in de bouwsector. Ook wonen steeds meer mensen alleen en het aantal inwoners van Nederland stijgt. In sommige regio’s is de woningnood groter dan elders, zo is er in steden meer vraag naar woningen dan op het platteland.
Geld
Een belangrijke oorzaak van het tekort aan sociale woningen is het geld. Woningcorporaties en particuliere ondernemers kunnen niet meer geld uitgeven dan zij hebben. Daarbij speelt ook een rol dat de bouwsector beperkt kan bouwen, door gebrek aan personeel en materialen, en dat de stijging van de prijzen nog doorzet. Het wordt dus elk jaar duurder om te bouwen. De stijging tussen 2023 en 2024 was 8,7 procent, in 2025 wordt 7,5 procent verwacht en in 2026 4 procent.
De hoge prijzen maken dat een woningbouwproject lastig te financieren is. Concreet moeten dure woningen de goedkopere betalen. De winst op de dure huizen compenseert dus het verlies op sociale woningen.
Situatie Alphen aan den Rijn
Hoe zit het nu in gemeente Alphen aan den Rijn? In ieder geval wordt elk stukje beschikbare grond in de stad en de dorpen voorzien van een woningbouwplan. Er spelen echter verschillende factoren waardoor het woningtekort niet of niet snel genoeg kan worden ingelopen. Zo bepaalt provincie Zuid-Holland hoeveel woningen per jaar gebouwd mogen worden. Dat zijn er minder dan gewenst door wethouder Gerard van As (wonen). Ook worden veel meer woningbouwplannen gemaakt dan uitgevoerd, omdat onderweg veel plannen sneuvelen. Een extra hinderlijke factor is dat omwonenden van een nieuwbouwplan vaak naar de rechter stappen en vervolgens na jaren procederen vrijwel altijd ongelijk krijgen. Ondertussen is een nieuw woningbouwproject echter vertraagd.
Wethouder Van As pleit daarom al sinds zijn aantreden in 2014 voor bebouwing van de Gnephoekpolder. Na tien jaar volhouden en lobbyen is het eindelijk gelukt om deze grote woningbouwlocatie van de grond te trekken. In de voorlopige plannen zit in ieder geval een groot aandeel sociale en betaalbare woningen. Het is de bedoeling dat er uiteindelijk een wijk wordt gebouwd met 5.500 woningen.
Bronnen: Binnenlands Bestuur, De Nederlandsche Bank en Volkshuisvesting Nederland
Lees ook: Woonbond en gemeente clashen over percentage sociale huurwoningen
Lees ook: Voor de Gnephoekpolder wordt een mooi plan gemaakt: ‘We willen een levendige wijk neerzetten’