Gemeenteraad stemt in: Castellum wordt aanbesteed, heropening mogelijk pas september 2022

GEMEENTE ALPHEN AAN DEN RIJN - De exploitatie van Theater Castellum gaat worden aanbesteed. Dat betekent dat het theater in handen komt van een andere organisatie dan de huidige, zodra straks minimaal één gegadigde voldoet aan alle randvoorwaarden. De gemeenteraad heeft dit donderdagavond tijdens de gemeenteraadsvergadering besloten, zoals zich vorige week al liet aantekenen.

De huidige organisatie (Castellum BV) wordt uitgesloten van de aanbesteding. Dat komt omdat de gemeente 100 procent aandeelhouder is van het Castellum-team dat onder leiding staat van directeur Sandra Bruinsma. 'Alleen als er geen goede aanbieding volgt, kunnen we nog terug naar de huidige organisatie', legt wethouder Erik van Zuylen (GroenLinks) van cultuur uit. 'Maar dat is juist het doel van aanbesteden.'

Randvoorwaarden

De nieuwe exploitant moet dus aan een aantal randvoorwaarden voldoen. Denk aan elk jaar minimaal 110 theatervoorstellingen in de grote zaal (op prime time van woensdag tot en met zaterdag) en tenminste 30 aanverwante sociaal-maatschappelijke podiumactiviteiten. De nieuwe uitbater zal hier maximaal 900.000 euro subsidie per jaar voor ontvangen.

Wel mogen straks in de grote theaterzaal films vertoond worden. Dat kan nu alleen in de verschillende bioscoopzalen. Scholen, amateurverenigingen en andere niet-commerciële lokale organisaties moeten een theaterzaal tegen gereduceerd tarief kunnen huren bij de toekomstige uitbater.

Alle randvoorwaarden op een rij:
  1. Het pand Castellum biedt vanaf 1 januari 2022 ruimte aan een passend theaterprogramma en filmaanbod. Het pand wordt optimaal geëxploiteerd en de gemeente Alphen aan den Rijn behoudt een toekomstbestendig en duurzame theater, bioscoop en muziekpodium waar de inwoners van de gemeente Alphen aan den Rijn (en omgeving) gebruik van kunnen maken.
  2. De nieuwe exploitant geeft daarnaast uitvoering aan en respecteert de uitgangspunten van en voorwaarden in de cultuurvisie.
  3. De kwaliteit en continuïteit van het culturele en maatschappelijke programma dient te allen tijde te worden gewaarborgd. Binnen de subsidierelatie worden hier duidelijke resultaten voor afgesproken.
  4. De nieuwe exploitant levert een actieve bijdrage aan het culturele en sociaal-maatschappelijke activiteitenprogramma en is actief lid van KHABBAZ.
  5. Het pand moet behouden blijven voor minimaal 110 theatervoorstellingen (grote zaal en primetime woensdag t/m zaterdag) en 30 aanverwante (sociaal/maatschappelijke) podiumactiviteiten. Het plafondbedrag voor deze functies bedraagt maximaal € 900.000 structurele, meerjarige subsidie (wellicht te verdelen onder verschillende partijen).
  6. Het filmaanbod blijft een commerciële activiteit. De grote zaal kan binnen het filmaanbod prominent worden ingezet. Het opbouwen van een bestemmings- of vervangingsreserve wordt onder te bepalen voorwaarden voor deze functie toegestaan.
  7. Het aanbod van de bovenstaande functies blijft voor meer dan 75% gericht op de inwoners van de gemeente Alphen aan den Rijn en directe regio.
  8. Scholen, amateurverenigingen én sociaal- maatschappelijke organisaties kunnen gebruik blijven maken van het podium voor hun uitvoeringen zonder hogere (subsidie)kosten voor de gemeente Alphen aan den Rijn en de maatschappelijk, sociaal- en culturele huurders.
  9. Over de paragraaf over de podiumkunsten (theaters) uit de Cultuurvisie wordt op het gebied van participatie van onze inwoners en (amateur)verenigingen, scholen en organisaties een inhoudelijk, uitgewerkt plan ingediend. Geïnteresseerden wordt dus gevraagd om ideeën te presenteren op het vlak theater, (pop)muziek, horeca, debatten, film en andere maatschappelijke doelen welke logischerwijs aan het huidige pand en de geldende ruimtelijke kaders kunnen worden toegevoegd en die de programmering niet in de weg staan.
  10. De uitvoering van de programmering voor het jaar 2022 van Castellum BV wordt gevolgd en heeft eerste recht van planning.
  11. Bij de aanbieding verwachten wij een degelijk en passend personeelsplan voor de medewerkers van Castellum BV.
  12. Toezeggingen aan lokale huurders worden overgenomen.
  13. Het toevoegen van functies aan het pand is toegestaan. De gemeente kan besluiten om op basis van een terugverdienmodel een eenmalig, incidenteel budget beschikbaar te stellen. Dit budget wordt vervolgens via de huur of een eventuele verkoop (op termijn) verrekend. Het incidentele plafondbedrag is maximaal € 2.000.000.
  14. Alle commerciële plannen / kosten / huren / koopsommen etc. worden getoetst op marktconformiteit.
  15. Afkoopsommen of andere kosten zoals inkomstendervingen vanwege verbouwingen of andere activiteiten worden door de gemeente Alphen aan den Rijn niet vergoed.
  16. De gemeente zal geen garantstellingen afgeven of leningen overwegen.
  17. De contouren van het pand (de rooilijnen) richting het plein worden gerespecteerd binnen eventuele investeringsplannen. De eerdere uitspraken van de Welstandscommissie en Stadsarchitect zijn leidend.
  18. Bij eventuele verkoop worden afspraken gemaakt over de overname van de zonnestroominstallatie en medegebruik van de WKO-installatie (warmtekoudeopslag).

Personeel Castellum is boos

In een verklaring, gericht aan het gemeentebestuur, haalden de medewerkers van Castellum woensdag hard uit in de richting van de gemeente. Zij voelen zich in de steek gelaten en vinden dat de toekomstige beheerder 'de vruchten gaat plukken' van hun verzette werk.

D66, SP en RijnGouweLokaal zijn het met hen eens. 'Wij vinden dat de partij die het programma heeft bedacht, ook de kans moet krijgen om het uit te voeren', sprak raadslid Maurits de Vries (D66) donderdagavond, refererend aan de verbouwing die al ruim een jaar gaande is om het gebouw aan de wensen van de huidige theaterorganisatie te laten voldoen.

Een gezamenlijk ingediend amendement door de drie oppositiepartijen in de gemeenteraad om het aanbestedingstraject tegen te houden, haalde het niet in de gemeenteraad. Alleen VVD en PvdA stemden in.

Meerdere gegadigden

Sinds de opening van Castellum in 2005 is het theater al een financieel zorgenkindje van de gemeente. Jaar in, jaar uit moet extra geld naar Castellum om de begroting sluitend te krijgen. Maar ook om gebreken aan het gebouw te verhelpen. Dat Castellum steevast geld tekort komt, heeft mede te maken met het relatief lage subsidiebedrag dat de gemeente jaarlijks beschikbaar stelt.

Nu Castellum sinds mei 2020 grondig verbouwd wordt en zich - volgens wethouder Van Zuylen - meerdere kandidaat-exploitanten hebben gemeld, willen zowel het college van burgemeester en wethouders als een meerderheid van de gemeenteraad schoonschip maken. Ook al voldoet geen van de geïnteresseerde partijen vooralsnog aan alle randvoorwaarden.

Pas na volgend jaar zomer open?

De lopende verbouwing ligt volgens de gemeente op schema om het theater in januari 2022 weer open te gaan. Het is de bedoeling dat - na een bijna twee jaar durende sluiting - de huidige Castellum-organisatie het theater in het eerste halfjaar blijft exploiteren, om het stokje in de zomer van 2022 over te dragen aan diens opvolger.

Maar er is een risico. Als blijkt dat de huidige organisatie van Castellum over een halfjaar te weinig personeel heeft om open te gaan, wordt de heropening van Castellum uitgesteld tot september 2022. Dan moet wel de aanbesteding voorspoedig verlopen (in het eerste kwartaal van 2022 moet de nieuwe exploitant gekozen worden door de gemeente, red.) en de nieuwe exploitant vanaf september 2022 operationeel kunnen zijn.

Wie van het huidige Castellum-personeel wil, moet een plekje krijgen in de nieuwe organisatie. Ook dat is een randvoorwaarde die de gemeente stelt. Daarnaast is er maximaal 2 miljoen euro beschikbaar voor de nieuwe uitbater als die een nieuwe verbouwing wenst.

Stemming gemeenteraad

Voor (28): Nieuw Elan (8), CDA (6), VVD (5), GroenLinks (5), ChristenUnie (2), SGP (1), Dorpen en Wijken Belangen (1).

Tegen (8): D66 (3), PvdA (2), SP (2), RijnGouweLokaal (1).

36 van de 39 raadsleden waren aanwezig.